Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, febrar 2015

Hva er rttamannslegt n dgum ?

N liggur nokku ljst fyrir a langt er hgt a komast handbolta me tilstyrk fjrmagnsins, einkum kannski egar allt er keypt, og eftir v sem sumir vilja halda fram, dmgslumenn lka. Eftir einn tapleik gegn lii Qatar var einn leikmaur spurur hva honum hefi fundist varandi dmgsluna ? Hann svarai a hn hefi ekki veri rttamannsleg !

etta svar vakti mig nokku frekar til umhugsunar um essa svoklluu rttakappleiki. Hva skyldi n vera bak vi hugtaki rttamannslegt dag ?

g hef a nokku hreinu hva kallaist rttamannslegt hr ur fyrr, en einhvernveginn finnst mr a hugtaki s tlka me ru mti dag og talsvert frjlslegar en ur fyrr. a breytist margt vi inngngu nrra hrifavalda svii og alltumgrpandi Mammons-hugsunarhttur btir ekkert svi hvorki rttum n ru. En hva er annars rttamannslegt dag ?

Er a hugtak tengt vi lympskar dyggir n tmum, jlega mannrkt saman ber mens sana in corpore sano, heilbrig sl hraustum lkama. Hva er kortunum hva essi vihorf snertir n til dags og urfum vi ekki a vita hvert vi stefnum essum efnum ?

Er a rttamannslegt a keppa rttamti ar sem mannvirki hafa veri bygg upp me bli drifnu rlahaldi og tugir manna lti lfi fyrir viki svo rf hinna ofmettuu fyrir brau og leiki s rkilega uppfyllt ?

Er a rttamannslegt a almenn mannrttindi sumra su gjrsamlega ftumtroin svo a arir geti fengi athyglissjkum metnai snum svala ?

Er a rttamannslegt og eitthva sem eingngu a eiga vi evrpskar jir og utan Evrpu sem eiga nga peninga, a standa a hlutunum eins og bersnilega hefur veri gert Qatar ?

Er a rttamannslegt a hinar miklu mannrttindajir Evrpu, sem telja sig vafalaust varveita hinn eina sanna lympuanda, gefa skt a hvernig stai var a mtinu Qatar og hundsa algerlega saklaust bl eirra sem ar hafa ori pslarvottar altari grgi og metnaar olurkra ofltisseggja ?

Svona mtti lengi spyrja v sagan bak vi handboltamti Qatar er a mnu mati ljt og meira en ljt. g tel a hn tti a vera llum smakrum mnnum andstygg og vibjur. Hvernig er hgt a fra heimsbyggina rttamti sem kosta hefur tal mannslf vegna algjrrar fyrirlitningar mannrtti rsnaura einstaklinga fr ftkum lndum ?

Er andi Rmar svo gengur a hann treur lympuandann algjrlega niur ?

Hafa eir sem liu pslarvttisdaua sem vinnurlar Qatar vi a koma rttamannvirkjunum ar upp fyrir strmti, ekki veri neyddir til a takast hendur fyrri tma hlutverk kristinna manna og gladiatora leikvanginum Rm, a vera vingair til a vera frnfringar til a gleja linn og aalinn ?

Erum vi farin til baka eftir 2000 ra barttu fyrir mennsku og byrju v a taka upp smu grimmu siina, bara me meiri felumyndatkni farteskinu ?

Hverskonar fyrirbri erum vi mennirnir eiginlega ?


Hollmeti um heiarlegan lgfring !

Enn munu margir kannast vi nafni Clarence Seward Darrow (1857-1938). Hann var einn kunnasti lgfringur Bandarkjanna snum tma, tk a sr a verja ml sem arir foruust og oftar en ekki ml sem virtist eiga a hleypa framhj llu rttlti. Oft var hann kallaur Darrow for the Defence, og ekki a stulausu. Hann var mlsvari rttltisins eins og sumir lgfringar voru rum ur og var heimsfrgur sem slkur.

Darrow vari verkalsfrmuinn Eugene Debs (1855-1926) ri 1895 egar afr var ger a honum, enda voru eir nnir vinir eir vru ekki sammla llu. Hann hi frgt einvgi rttarsal vi William Jennings Bryan (1860-1925) hinu annlaa Scopesmli 1925 sem sumir kalla Dayton apamli Tennessee, en um a ml var kvikmyndin Inherit the Wind ger me Spencer Tracy og Fredric March lykilhlutverkum. Darrow vari lka Loeb og Leopold ri 1924 hinu alrmda mormli sem Hitchcock kvikmyndin Rope er bygg .

Hann og John Peter Altgeld (1847-1902) sem var um tma rkisstjri Illinois, voru miklir vinir og Darrow virti Altgeld mikils. Skldi Vachel Lindsay orti sitt frga lj The Forgotten Eagle um Altgeld. a er ekki hgt anna en hugsa me hrifningu til manna eins og Eugene Debs, John Peter Altgeld og Clarence Darrow !

egar Darrow sannfrist um a verja yrfti rttlti einhverju mli ea sj til ess a mlaferli fru fram elilegan htt og ekki broti neinum, tk hann vikomandi ml hiklaust a sr jafnvel hann fengi enga greislu fyrir. a mtti segja mr a leitun vri a slkum manni dag !

Darrow eignaist gta konu Ruby Hammerstrm ( 1871-1951) a nafni ri 1903 og hn var honum metanleg hjlparhella alla t. Hlutverk hennar lfi hans verur seint ofmeti. Hn s um hin talmrgu arflegu smatrii hins daglega lfs sem voru Darrow svo fjarri huga og gtti hans trlega. a var lka rin rf v ar sem Darrow var hinn mesti slysarokkur. En Ruby hans var alltaf til staar. Mtti segja a au vru tilhugalfi allt sitt samvistarskei.

Darrow var sagur litblindur, v honum var gjrsamlega sama hvernig hlitur manna var. Hann leit smu augum alla menn hva mannrttindi hrri. a vakti eftirtekt hvar sem hann var feralagi hva svertingjar sndu honum mikla viringu. En a var einfaldlega af v a eir vissu a hann var maur sem eir gtu fullkomlega treyst, maur sem kom alltaf fram vi sem fullgilda menn.

ll hrsni og skinhelgi var eitur beinum Darrows og vandai hann eim ekki kvejurnar sem komu fram me eim htti. Vertu sjlfum r samkvmur hefi hann vafalaust vilja segja vi hvern og einn.

Darrow jnai rttltinu fyrst og fremst svo tekjurnar voru ekki a sem lf hans snerist um. Mannskyldan gekk ar fyrir llu. Hann vildi fortakslaust a f a sem hann fengi fyrir strf sn vri rlega fengi og vildi ekki hafa samneyti vi neitt sem var rangt og heiarlegt.

Darrow var maur hreinn og beinn og hlfist ekki vi a lta skoun sna ljs ef v var a skipta. Margar athugasemdir hans lifa enn gu lfi, enda byggar skarpleika og djpri mannekkingu. Hann var hugsjnamaur sannleika og fullur af elislgri mann - alltaf tilbinn a taka svari ltilmagnans.

Eitt sinn sagi hann a gefnu tilefni : Lost Causes are the only ones worth fighting for ! Og anna skipti sagi hann: The trouble with law is lawyers !

J, skyldu menn ekki geta ori nokku sammla um umsgn ?

Eftirfarandi er einnig haft eftir honum: When I was a boy I was told that anybody could become President. Im beginning to believe it !

Eitt sinn sagi hann lka kaldhnislega: The first half of our lives are ruined by our parents and the second half by our children !

Darrow barist gegn spillingu hvar sem hn var vegi hans og vildi a stjrn flksins, flkinu bygg, flksins vegna til, vri veruleika bygg upp og virt og heiru sem slk.

a hltur a hafa veri talsvert uppbyggilegt a lifa - me skrskotun til trausts - fyrir almenna borgara, mean enn voru til lgfringar eins og Clarence Darrow !


Vanekking Biblunni !

Eitt af v sem merkir tarandann dag mjg miki er a menn leita langt yfir skammt a lfsblessun. Allar lausnir og leiir a v marki virast taldar kjsanlegri og sttanlegri einhverjum farvegi utan kristindmsins og a menn sem hugsa annig hafi kannski ekkert srstakt mti Jes Kristi, segja eir gjarnan ef hann berst tal, Ja, var hann til raun og veru ?

En egar kemur til dmis a Buddha er ekki tala me eim htti og er tali a Buddha hafi veri uppi um 500 rum fyrir Krist og a talsvert fjarlgari slum. En a virist ekki kalla fram neinar efasemdir um a hann hafi veri til.

framhaldssklum slandi hefur veri kafa miki til margra ra saldargmul kvi fr satrartmanum og nemendur veri ltnir lra um Hvaml, Vlusp, Lokasennu og anna hlisttt efni belg og biu og einhver gti n sagt, til hvers eigum vi a vera a lra etta og a n tmum ?

En ef einhver kristindmsfrsla er vihf slenskum sklum, tla sumir vitlausir a vera og tala um innrtingu og upprengjandi hugmyndafri trarefnum. a virist eiginlega flest tali spennandi og hugavert og a jafnvel trarefnum nema kristindmurinn og a er lsingin Vesturlndum dag.

Allra handa og allra tegunda yogakennsla er stundu t um allt og enginn talar um a ar s eitthva ferinni sem varast urfi, innhverf hugun, heilun, reiki og allskyns tilbo eru gangi hinum andlega markai og allt er a tali elilegur hluti af frelsisvali hvers og eins. En kristindmurinn virist vera skilgreindur af mrgum sem hluti af frelsi sem tti bara helst a vkja. g spyr: Hvers kristindmurinn a gjalda ? Af hverju vilja margir slendingar dag vera satrarmenn, Buddhistar, Islamistar og eiginlega allt nema gir og gegnir kristnir menn kristnu landi ?

Hva felst eim vihorfum sem ar ra, hver er orsakavaldur slkrar breytni ? Vilja menn taka upp mannfrnir satrar a nju, vilja menn austrna hugun frekar en a sem leiddi Vesturlnd hrra til vegs heiminum en nokku anna, vilja menn fallast trargildi heilags strs ea hva er gangi ?

Af hverju er essi and og sumum tilfellum heift til staar t kristindminn og a jafnvel hj mnnum sem aldrei hafa lesi Bibluna ea kynnt sr einn ea annan htt t hva kristin gildi ganga ? Skyldi a geta veri a a s eitthvert afl bak vi randi taranda sem fyrst og fremst er stri vi a sem kristindmurinn er og a sem hann stendur fyrir ?

Maur spyr sig, hva er veri a kenna og hva er ekki veri a kenna ? Hva er veri a leggja uppvaxandi kynsl til sem hn a hafa sem veganesti t lfi ?

Einu sinni las g litla sgu sem mr finnst enn dag varpa skru ljsi afstu manna sem hafa margt t Bibluna a setja n ess a vita um hva eir eru a tala ea hafa fyrir a kynna sr mli eins og rlegir menn myndu gera. Sagan var og er svohljandi:

Biskup einn Amerku Hare a nafni upplifi eitt sinn hva maur nokkur Philadelphiu fann Biblunni til forttu. Kri biskup, sagi maurinn, g vil ekki rjskast vi a tra sgunni um rkina hans Na. g vil jafnvel kannast vi a rkin gti hafa veri eins str og sagt er, g vil ekki finna a hinni einkennilegu lgun hennar ea a hinni hu tlu dra sem hn hafi inni a halda. En, egar g, kri biskup, er beinn a tra v, a sraels brn hafi bori essa unglamalegu rk me sr fjrutu r eyimrkinni, ja, - ver g a kannast vi a mr s algerlega mgulegt a tra v !

essi maur hafi ekki meiri ekkingu Ritningunni en svo, a hann geri ekki greinarmun rkinni hans Na og sttmlsrkinni tjaldbinni sem Mse reisti eyimrkinni, og sem sraels brn fluttu me sr ferum snum.

g held a sumir sem gagnrna Bibluna su svipuum skilnings-slum varandi efni hennar og essi maur. Fsleiki viljans til a rangtlka leiir afvega !

eir sem lesa Bibluna daglega, tra orum hennar best og finna gleggst leisgn sem ar er a finna. eir sem lta sjaldan ea aldrei Bibluna, svo a hn hefur ltil sem engin hrif siferileg vimi eirra, tra henni sst !

a er aumur vitnisburur um manndmsgildi egar menn fella dma og a hara um eitthva sem eir hafa ekki haft rnu ea vilja a kynna sr. Hver vildi hafa slka dmara yfir sr til a dma um sn eigin ml ?

Vanekking er helsta orsk ess a margur maurinn trir ekki Ritningunni !

Hinn kunni bandarski prdikari Dwight L. Moody (1837-1899) ritai saurbla Biblu sinnar : Annahvort mun syndin fla ig fr essari bk ea bk essi mun fla ig fr syndinni !

Skyldi a ekki vera raunin me bsna marga ?

Og gti ekki veri a afstunni til Biblunnar hugnist mrgum a best a stinga hfinu sandinn eins og strturinn og neita annig a sj nokku sem varast ber ?

Gti ekki veri a boskapur Biblunnar varandi mannlega breytni fari illa marga yfirstandandi frjlsristmum sem vilja hvorki heyra minnst synd, dm ea daua ?

Hver rttvs maur tti a geta viurkennt a bk eins og Biblan, leiarljs kynsla manna um margra alda skei, hljti a eiga sanngirniskrfu til ess a vera lesin og rannsku ur en dmt er um innihald hennar og andlegt gildi !

En kannski er ekki miki um rttvsa menn ntartilveru manna og ef svo er sem mig uggir, arf engan a undra tarandinn s eins og hann er og and til staar boskap og kenningum ess Meistara sem gekk um hr jru fyrir 2000 rum og bar sannleikanum vitni himni og jr til sma !


Skilaboin fr bnkunum !

Eins og flestir vita orsakaist efnahagshruni 2008 ekki sst vegna byrgarlausrar ofkeyrslu bankanna sem komnir voru grgisfullt graspan og gttu ekki a sr. Gullorstinn var orinn slkur a ekkert mannlegt komst lengur a. Kaup verbrfum og allskyns fjrfestingar voru httar a hafa elilega tengingu vi veruleikann og svo sprakk allt loft upp og skaai slenskt samflag meira en nokku anna sem tt hefur sr sta af mannavldum gervallri sgu slensku jarinnar !

Eftir hruni var samt fljtlega fari a tala um a byggja aftur upp traust, jafnvel raddir r bllausu bankakerfinu komu fram og tluu fjlglega um rfina v a skapa ntt traust, sem tti lklega a koma sta gamla traustsins sem hafi veri eyilagt !

Og alveg eins og nir bankar voru snarlega grjair upp sta gmlu skrmslanna, endurskrir og endurfjrmagnair af skattpeningi almennings, tti a endurskapa ntt traust sama veg. En traust er fyrirbri mannlegum samskiptum sem vex hgt og aeins fyrir reynslu sem skapar ryggi. a er ekki eitthva sem hgt er a kalla fram me v a setja upp einhverjar gyllingar ea Potemkin-tjld sumir haldi a bersnilega !

Og n er ri 2015 komi og hvernig skyldi hafa gengi me a byggja upp traust og tiltr bankakerfinu meal flksins landinu eftir hruni arna um ri ? a hefur gengi vgast sagt illa. Bankarnir hafa greinilega lti lrt af reynslunni og fara snilega enn sem fyrr hamfrum v a reyta endalaust af flki peninga me allskonar jnustugjldum sem eru a ra llu slig.

Og skilaboin fr essum andflagslega sinnuu bnkum til okkar me essari botnlausu grgi, sem er auvita ttu fr hugarfarslegu myrkravti Mammonsranna fyrir hrun, eru skr allan htt, au segja einfaldlega TREYSTI OKKUR EKKI !

Me hverju nju grgisgjaldi segja bankarnir vi okkur flki landinu TREYSTI OKKUR EKKI v a er ekki veri a byggja neitt upp gegnum samskiptin, heldur vert mti. a er veri a rfa niur allar forsendur fyrir endurnja traust. Bankakerfi er enn n fari a hega sr sem rki rkinu !

eim fjlgar v hratt sem lta bankana sem illvg arrnstki sem kunna sr ekkert hf gangi almannahag. Menn sj ekki bankana fyrir sr sem jnustutki til a lika fyrir alls konar samflagslegum vinningi me heilbrigu viskiptaferli, heldur llu fremur sem neikv fjrmagnsfl sem nast auknum mli afkomu hins almenna borgara !

Og varandi a, er auvita ekki vi almennt starfsflk bankanna a sakast, a er yfirstjrnin sem er meinsemdin, a er hrokinn og drottnunargirnin, grgin og jleysueli sem situr ndveginu og heimtar stugt meira fyrir eigin ht !

S framkoma ber me sr slma framvindu fyrir land og j og hn er skpu af bankavaldinu gegnum manneskjulega grgi ess saukinn hagna. Maur gti haldi a a vru menn launum bnkunum alla daga vi a eitt a finna upp n jnustugjld. Og a er nttrulega tmt ml a tala um traust egar annig er a mlum stai !

Bankakerfi fr 2008 virist vera fari a ganga aftur ljsum logum slensku samflagi og a er ill sending r nera og yrfti sem fyrst a kvea hana niur snar dpstu heimaslir !

ekktur maur slensku athafnalfi sem n er lngu ltinn, hafi a sem einkunnaror sinni viskiptasgu, a a vri enginn bisniss nema bir ailar vru ngir. Hann sagi lka eitt sinn aspurur, a velgengni hans byggist v a hann hefi betri viskiptavini en arir. ar rkti skapa traust milli aila !

Bankarnir hafa snilega engin einkunnaror lkingu vi etta. eir sem vera a skipta vi gera a sannarlega ekki vegna ngjunnar. Hn er ltil sem engin og egar sokkin kaf yfiryrmandi jnustugjaldaykkni. Bankarnir laa ekki ga viskiptavini a sr me snum krfukrumlum.

eir viskiptavinir sem telja a eir geti treyst bnkunum eru frri en fir og eim mun fram fkka a llu breyttu. Bankar sem byggja jnustu sna grgi en fyrirlta raunverulegt traust, munu aldrei reynast vel samflagi manna. eir munu f sitt dnarvottor fyrr en sar. ar mun standa vikomandi d af innanskmm !

En rtt fyrir allt svnari, ala margir vonir um a skilaboin geti breyst og a geti skapast forsendur fyrir anna en grgi innan bankakerfisins. a er beinlnis jhagsleg nausyn a ar veri breyting . Og vegna ess a traust vex hgt, arf a byrja a hlynna a v sem fyrst og n sem ngringi. En n sning eim efnum er ekki hafin enn og egar hafa nokkur drmt r fari sginn !

Enn sem komi er virist slenska bankakerfi gera flest fugt og a vsvitandi varandi uppbyggingu trausts mia vi a sem a tti a gera, og skilaboin fr v til okkar, flksins landinu, eru hreint ekki trverug. Viskiptabisnessinn er slmur og ar eru enn engar forsendur fyrir ngjuleg samskipti beggja aila !

Reyndar f g ekki betur s en ll saga slenskra banka fr upphafi s hrpandi vitni um efnahagslegan rfildm og rtopi getuleysi. Sennilega vri standi miklu betra hrlendis ef vi hefum lti einhverja danska fagmenn stjrna essum mlum fyrir okkur me byrgum og manneskjulegum htti !

eir hinir smu hefu svo fyllingu tmans geta fengi orur fr forsetanum fyrir vel unnin strf essum vettvangi, enda lklega tt r llu betur skili en sumir arir !


Blvaldurinn Bakkus kngur !

Um daginn var sagt frttum a um 88 sund manns deyi rlega Bandarkjunum vegna ofneyslu fengis. a ir a skemmri tma en fjrum rum fer mannfjldi vi allan bafjlda slands dauann ar af essum orskum. a er hr tollur !

Strt heggur Bakkus Bandarkjunum og va um heim er standi essum efnum lti skrra. Getum vi gert okkur nokkra raunhfa grein fyrir v hvlk eyilegging er arna fer ? bak vi hvert drykkju-dausfall getum vi gefi okkur fyrir vst a a su einhverjir eftirlifandi srum eftir a ferli sem undan hefur gengi. Og vi vitum ea eigum a vita a slarsr af slku tagi eru lengi a gra ef au gra nokkurntma !

Sjlfseyingarhvt mannsins er oft mikil og heimsharmurinn gengur mrgum a hjarta. eir eru margir sem leita gleymsku fr vondum veruleika me v a drekka, en gta ess ekki a eir vakna oftast upp til verri veruleika eftir drykkjutrana. eir hafa bara btt vandann sem vi er a glma !

Drykkjuskapur er tortmandi v fyrir allan mannau, taldir hfileikamenn hafa ori a engu klm Bakkusar og brunni ar upp lngu fyrir tmann. Vi eigum far drykkjuvsur sem kvenar hafa veri af mnnum sem gntuust me stand sitt, en sumum eirra kemur fram hva menn finna srt til veikleika sns gagnvart vninu. a er jafnan erfitt a hafa haran hsbnda, hva egar hann er til staar hi innra mnnum og ltur gera margt sem eir skammast sn fyrir eftir og hefu aldrei gert ef eir hefu ekki veri undir slku valdi.

Drykkjuskapur slandi hefur alltaf veri jinni til vansa og a fr fyrstu t. tmum satrar voru menn hvattir til a sna ol vi drykkju og var a talin karlmennskuraun, enda var sta takmarki a setjast a drykkju Valhll me ni og einherjum. Snorra-Eddu segir um in a vn s honum bi matur og drykkur. Fyrir kristnitku voru hfubl goanna og annarra mektarmanna meginstvar drykkjuskapar slandi, en egar lei fram Sturlungald vera biskupsstlarnir og san konungsgarurinn Bessastair aalasetursstair Bakkusar landinu.

Margir sagnir greina fr drykkjuskap essum tma og mannvgum og stti kringum a. Hausti 1316 brann Mruvallaklaustur tveim nttum eftir krossmessu samt kirkjunni stanum til kaldra kola og var orsk brunans s a kvldi ur hfu munkarnir komi utan af Gseyri og veri blindfullir og vitlausir. Allt fr svall og svnar sem endai svo me v a umrddur bruni tti sr sta. Segir framhaldinu fr v hva Lrentus biskup Hlum tti miklum vandrum me essa munka, sem u upp menn augafullir og var biskup eitt sinn a flja undan eim er eir slgust upp hann annig sig komnir.

ri 1504 d Torfi sslumaur Stra-Klofa Landi og var hann einn mesti reglumaur sinnar tar og mla ll rk me v a hann hafi di af vldum drykkjuskapar. Frndi gmundar biskups Plssonar Eyjlfur Kolgrmsson var eitt sinn svo vitlaus af drykkju a hann sveiflai um sig spjti miklu og endai me v a stinga sjlfan sig svo hol me v a oddurinn gekk nnast t um baki. annig gekk hann fr sjlfum sr.

a var ekkert vanalegt a menn drykkju sig hel og annig segir Hannes Hafstein kvi snu um r kakala sem var mikill drykkjumaur, Svk aldrei ttland itt tryggum/drekk ig heldur, drekk ig heldur hel. En hva gerir maur sem eyileggur lf sitt og drekkur sig hel, svkur hann ekki land og j me slku httalagi ?

ri 1655 voru fluttar inn landi 236 tunnur af brennivni, en af li alls konar 231 fat og 840 tunnur. Mest kom etta fr Lybiku skalandi. ri 1672 gekk konungsskipun gildi varandi toll-endurgreislu fengi sem geri a a verkum a kaupmenn su sr hag v a flytja sem mest inn af brennivni, en httu nnast a flytja inn l. x brennivnsld og sileysi mjg landinu.

Var stand mla svo slmt ori um 1730 a Jn biskup rnason, s siavandi maur, skrifai kngi bnarskjal samt fleirum 1733, og ba hann a banna allan brennivnsflutning til landsins. Ofdrykkja s ori slenskt jarbl.

En kngur hirti ekkert um etta bnarskjal, enda lagist Ocksen stiftamtmaur hart gegn v vegna hagsmuna kaupmanna. Sagi hann a a eina sem eir grddu a flytja til landsins vri brennivn og tbak. Af llu ru hefu eir bara helberan skaann. Svo illa eru eir staddir, aumingjarnir, sagi essi kngsins jnustumaur og gaf lti fyrir varnaaror og bn biskups.

Og drykkjuskapurinn gerist og kannski var 19. ldin mesta brennivnsldin v var framleislan erlendis orin margfld vi a sem hn hafi veri. Menn voru farnir a nota kartflur sta korns og afkastamiklar verksmijur dldu fenginu stugt t markainn me tilheyrandi niurbroti siagilda og er a bi lng og ljt saga sem vitnar me srum htti um mannlegan breyskleika.

Og enn dag margur maurinn miklum vandrum me sjlfan sig gagnvart Bakkusi kngi og enn fara mrg mannslf forgrum vegna drykkjuskapar me tilheyrandi hamingju og fjlskyldubli. ll hin mikla upplsing ntmans um ennan gilega vgest mannlegs samflags virist ekki hafa skila miklu um bttar sakir essum efnum margir hafi fulla vinnu vegna vandamlsins og ekki virist mennta flk drekka minna en arir nema sur s !

En ttatu og tta sund manns ri einu jflagi, a er tollur sem tti vissulega a kalla allsherjar vibrg yfirvalda gegn essu bli og slk vibrg myndu ekki lta sr standa heilbrigu samflagi, en a er langt san Bandarkin gtu kallast heilbrigt samflag og kannski er standi litlu skrra annarsstaar verldinni. Heilbrigi aldrei samlei me drykkjuskap !

Svviran er s a fjldi manna, - llum trppum jflagsstigans, allt fr rnunum strtinu upp sem metta sig mesta tinu, jna Bakkusi tpilega s og - samflagi snu til urftar og sjlfum sr til skammar !


Plingar vegna hryjuverka Pars !

a hafa mrg hryjuverk veri framin Pars. Hvernig skyldi standi hafa veri ar vi Bartlmeusarmessuvgin 1572, egar kalikkar drpu mtmlendur hvar sem eir fundust, ngranna og vini, ea byltingarrunum um og eftir 1790, vi byltingarnar 1830 og 1848, vi drpin kommnuflkinu 1870, ar sem sigru frnsk yfirvld fengu leyfi skra sigurvegara til a murka niur Parsarlinn og var sannarlega engin miskunn snd.

J, hryjuverk Pars, au eru svo sem ekki n af nlinni, en stundum er ekki tala um hryjuverk au su framin. egar rttir ailar fremja au er tala me rum htti.

egar Pars var tekin gst 1944 hefi hn veri rstum ef skipanir Hitlers hefu veri framkvmdar. a hfu veri settar sprengjur vi allar meirihttar byggingar og allt var tilbi fyrir gfurlega eyileggingu. En ski hershfinginn Dietrich von Choltitz setulisstjri Pars var fyrst og fremst hermaur og hann s ekki tilganginn me slku framferi.

Honum hraus satt a segja hugur vi slkum Vandalisma. Hann sat v essum fyrirmlum og geri a sem hann gat til a bjarga borginni fr vitfirringu Hitlers. egar borgin hafi veri tekin voru von Choltitz og helstu astoarmenn hans fluttir brott, en flk hpaist um og hrkti hver sem betur gat og mttu eir trlega akka fyrir a halda lfi.

Svona eru mannleg vibrg, en arna tti hlut hermaur sem var rttum sta rttum tma, maur sem bjargai Notre Dame, Sigurboganum, Eiffelturninum, brnum Signu, Hotel des Invalides, Pantheon, Tuileries, Verslum og yfirleitt llum byggingargersemum borgarinnar, eim sem Frakkar eru yfirleitt stoltastir af. etta tti allt a eyileggja samkvmt fyrirmlum hfubulsins Berln.

Hefi stur nazisti veri sporum von Choltitz arf lklega ekki a hugleia hva hefi gerst. essar byggingar hefu veri sprengdar rst og hefi lklega ekki veri anna sagt en a sannkalla hryjuverk hefi veri frami Pars !

Alltaf er rf a vega og meta ml og vita arf til fulls hver vinurinn er. Fjandmaur vgvelli er alltaf vandaml t af fyrir sig, en vinur sem hreirar um sig meal okkar getur veri margfalt httulegri. Hollusta flks vi sameiginleg gildi er grundvallarnausyn hverju jflagi og eir sem ekki vilja sna slka hollustu eiga ar ekki heima.

Hryjuverk beinast ekki bara a v a drepa flk. Hryjuverk er hvert a athfi sem felur sr eyileggingu menningar og lista, hluta ea sgu sem mannkyni raun sameiginlega. v er stri sem h er vi fgafl mslimaheimsins varnarstr fyrir menningu okkar, listir og trarlega arfleif. Ekkert af essu er meti af essum ailum og eir vilja menningu okkar feiga.

Samkomulagsgrundvllur er v enginn gagnvart slkum andstingum. eir vilja einfaldlega afm okkar lfsgildi og ar er engin mlamilun boi. Srhver undanslttur af okkar hlfu er skoaur sem veikleiki og gengi er miskunnarlaust lagi. Evrpulndin hafa sustu fimmtu rin stunda umburarlyndisstefnu gagnvart essu hatursfulla og blyrsta lii, a a hefur keyrt upp fgana sem n vilja vaa yfir allt.

Snkarnir sem yfirvld Vesturlndum hafa ali vi brjst sr eru sannarlega farnir a bta. Og a mun sanna sig nstu rum a stefnunni verur a gjrbreyta ef bjarga Evrpu og menningu okkar og lfsgildum fr tortmingu. Vi urfum leitoga sem hafa hugsjn fyrir eim gildum sem hafa veri leiandi um aldir okkar menningarheimi.

Rktum menningu sem vi eigum og njtum vaxta hennar fram sem hinga til og skiptum henni ekki t fyrir hrrigraut fjlmenningar sem sameinar ekki neitt en sundrar llu !

Ef vi verjum ekki okkar gildi og okkar lfsheim, vera hryjuverkarsir daglegt brau Vesturlndum komandi rum. rsunum verur nefnilega stugt meira beint a lfshttum okkar, hugsun okkar og vihorfum, frelsi okkar til a hafa skoanir og tj r. Httulegustu vinirnir hryjuverkahpunum eru fgamennirnir sem hafa lifa meal okkar, menn sem hafa lengi noti ess a nrast vi jarbor okkar, fengi alla jnustu ar fyrir sig og sna, en hafa raun alltaf vilja okkur illt !

a arf og verur a upprta fimmtu herdeildirnar Evrpu sem fyrst. Enginn aili sem raun stri, m vi v a hafa slkan herafla hollustuleysis a baki sr, sem hvenr sem er getur brugi rtingum loft. Rttur manna og ja til sjlfsvarnar er tvrur og allt er hfi sem okkur a vera krt !


Varandi umsagnir um fjrmlahfni kvenna !

a virist vera skoun sumra a konur su allt ruvsi skpun en karlmenn hva varar hugsun og afstu til mla. Einkum virist essi skoun fylgja eim sem hva harast vilja snilega vinna a v a skipta mannkyninu upp tvr fylkingar sem eiga helst a standa grar fyrir jrnum hvor gegn annarri, annarsvegar langtma undiroka kvenflk og hinsvegar ofbeldisfullir og kgandi karlar !

En eitthva eru n slkar kenningar samt farnar a lta sj, v flest flk er annig gert a a ltur ekki fgafullan rur teyma sig endalaust asnaeyrunum. Og hvort sem manneskjan er kona ea karl er hugsunin oftast nokku svipu og afstaa til mla bygg hlistum grundvallarforsendum.

Eitt af v sem heyrist talsvert fyrst eftir hruni, var a ef konur hefu stjrna mlum hefi aldrei ori neitt hrun. r vru nefnilega varkrari og byrgari en karlarnir. a er nefnilega a !

valdamiklum stum hj bnkunum og viskiptalfinu voru konur essum tma sem mr er ekki kunnugt um a hafi skori sig neitt r veisluhldunum me srstakri herslu agtni og hfsemi.

Svo grgi au er reianlega ekki einskoru vi karlmenn og er af ngum dmum a taka til a sanna a. Hruni var v reianlega ekki afleiing grgi karla einna og sr heldur grgi beggja kynja flestum vgstvum fjrmlalfsins og jflaginu.

S skoun a konur su miklu byrgari en karlar fjrmlum sem ru, er auvita alhfing sem stenst ekki. byrg manneskja essum efnum fer eftir persnuger og hugsunarhtti hvers einstaklings fyrir sig en ekki kyni.

a hefur msum konum byrgarstum reynst erfitt a halda sig rttu rli fjrmlagtunni engu sur en krlum. a m leia hugann a Ritt Bjerregaard, Monu Sahlin og n sast Aleku Hammond fyrsta kven-forstisrherra Grnlands. Allar hafa essar konur rata vandri vegna ess sem varla er hgt a kalla anna en skort fjrmlahfni.

Ritt Bjerregaard hefur stundum lent krppum sj snum ferli, t.d. vegna Ritz-mlsins 1978, en afsagi forstisrherrann Anker Jrgensen hana sem rherra. Seinna var sagt a hn hefi svo sem ekkert veri eyslusamari en arir rherrar hva svo sem a ddi. En a minnsta kosti sndi hn ekki fjrmlahfni umfram ara eins og sumum er gjarnt a segja a konur geri. Anker Jrgensen, hinn gamli barttujlkur r verkalshreyfingunni, var a minnsta kosti ekki hrifinn af framgngu hennar, og i mrgum fannst hn hega sr me afar aristokratskum htti mia vi frammmann flokki danskra jafnaarmanna.

Hi umtalaa Toblerone - ml Svj var a vsu fellt niur gegn Monu Sahlin, en afleiingar ess virast hafa skadda mjg stjrnmlaferil hennar og tiltr almennings henni sem leitoga. Aleka Hammond var a segja af sr eftir skamma stund embtti Grnlandi vegna meints byrgarskorts fjrmlum og verur v varla me nokkru mti neita a ar hafi vanta nokku hfnina eim efnum. Svo gagildi vgi byrgar strfum flks eru enganveginn bundin kyni heldur fyrst og fremst v hvernig manneskjan er ger.

Nefna mtti margar arar konur sem ekktar hafa veri fyrir flest anna en fjrmlahfni. Sumar u peningum og hfu aldrei ng handa milli. Er a ekki nkvmlega a sama og komi hefur fram varandi karla sem hafa haft smu elis-eiginleika ?

Og varandi sakfellingar gagnvart flki sem hefur ori uppvst a v a hafa dregi sr f hinum msu strfum ea embttum, virist ljst a slkar freistingar hafi komi yfir einstaklinga alveg h kyni eirra.

Og ar sem slkt liggur raun og veru afskaplega ljst fyrir, m spyrja, af hverju er veri a mla svona falska mynd essum efnum og ljga upp einhverri heildar gyllingartgfu varandi essi ml ?

Er a kannski vegna ess a tarandinn gerir stugt meiri krfur tt ?

Jafnvel maurinn sem sagi a staur kvenna tti a vera bak vi eldavlina segist n vera orinn feministi. Og hann virist egar byrjaur kvenrttinda-krossfer sinni, me v a verja konur sem hann segir a hafi ori fyrir einelti og rangindum fyrir sund rum !

Hann gefur jafnvel skyn a hann s beinu sambandi vi r sumar og a slkt tal gangi hugsanlega suma, er slk stahfing n tplega til ess fallin a auka tr manna greindarvsitlu ess sem heldur slku fram.

Fyrst essi nbakai feministi hefur kosi a byrja v a leirtta - sna vsu - aldagmul litaml umrddum efnum, veit g ekki hvenr hann nr v a vinna einhverjum slkum mlum sinnar samtar ? g er meira a segja heldur v a hann hafi minni huga v, enda myndu leirttingar ar hugsanlega geta hggvi nrri honum sjlfum og ferli hans.

Vst er a lskrumi kringum slumennsku og hagnaarspil er sem fyrr ekki lti og greinilegt er a menn segja margt og gera - enn dag - slandi, ef vonir um betri mynd og fleiri aura glast vi a.

jlegt samflag og farslt gengi ess byggist a sjlfsgu sem vtkastri samvinnu karla og kvenna. A stilla kynjunum sfellt upp sem einhverjum samrmanlegum andstum og valda stti milli eirra og ta undir hersk vihorf ar, er raun a sem kallast hreinni slensku niurrifsstarfsemi og er auvita engum til gs.

g held vi ttum a halda okkur vi heilbrigar stareyndir mlum, hvort sem hlut eiga konur ea karlar. a er varla nokkru barni sem vex upp landinu vinningur v a hagur mmmu ess vnkist bara me v a lti s gert r pabba ess. tli bir foreldrarnir su ekki flestum tilfellum a vinna saman a heill og hamingju barna sinna og hagsmunir eirra eigi samlei v sem ru !

Mannkyni er eitt og a samanstendur af konum og krlum, hamingja ess og framt byggist samvinnu en ekki kynbundinni sundrungu nafni einhverra tlara hugsjna sem san hafa veri settar hvolf !


Höfundur

Rúnar Kristjánsson
Höfundur er húsasmiður og býr á Skagaströnd.

Eldri frslur

Nv. 2018
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Heimsknir

Flettingar

  • dag (19.11.): 1
  • Sl. slarhring: 14
  • Sl. viku: 177
  • Fr upphafi: 190780

Anna

  • Innlit dag: 1
  • Innlit sl. viku: 103
  • Gestir dag: 1
  • IP-tlur dag: 1

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband