Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, ma 2015

Hugleiing um hjlprisher Hippokratesar og skyld ml !

Eitt sinn var uppi maur sem ht Natan og var Ketilsson. Hann hafi lklega mikla skapaa hfileika til lknisstarfa, en tti ekki vandur a meulum. Og lknir sem ekki er vandur a meulum er ekki gur lknir. Natan sagi bndanum Sveini orvaldssyni Illugastum Vatnsnesi a hann gti lkna hann, en Sveinn var sjkur maur. En Natan sagist vilja f jrina stainn !

annig eignaist Natan Illugastai, hann neyddi sjkan mann til a afhenda sr jrina essum forsendum. a m segja a s verknaur hans hafi ekki ori honum til blessunar. Hann var myrtur af manneskjum sem hann hafi komi illa fram vi. a voru fleiri en Sveinn orvaldsson sem uru fyrir yfirgangi hans. Sennilega hafa nokku margir eim tma haft ungan hug til Natans Ketilssonar, enda var hugsun hans til manna ekki krleiksrk ea rungin lknarhugsjn. Hann orti til dmis essa vsu sem segir lklega sitt um afstu hans til nungans:

g annars vildi var

vera um sannleiks ankafar,

veginn banna betrunar,

blvaar mannaskammirnar !

En egar mikill skortur var lknum hrlendis snum tma risu va upp menn sem fluu sr ekkingar lknisdmum og hjlpuu flki takmarka. Sumir eirra voru a llum lkindum afburamenn hva lknishfni varar og hfu reianlega nargfu til a sinna sjkum. Slkt veganesti getur veri betra en hsklaprf lknisfri sem er kannski n slkrar nargfu.

Fjldi lkna hefur veri til llum ldum sem hafa bori sttt sinni fagurt vitni, lkna sjkum og lina rautir, stai eldi drepstta og allskyns pesta, lifa me svo frnfsum anda a g er ekki nokkrum vafa um a eim sta sem hugum manna er himnarki, hamingjustaur tvalinna Gus barna, mun reianlega vera miki um lkna. En g hygg a eir veri ar frri fr eim tma sem n fer yfir jrina, v andinn snist vera orinn talsvert annar innan lknastttarinnar en hann var.

Meal slenskra lkna hafa samt veri margir afburamenn, menn sem hafa haft mikla verklega hfni til starfans og sannan mannaranda brjsti. Erfileikar lknisstarfsins hr ur fyrr voru hinsvegar trllauknir a umfangi. Lknar urftu a jnusta str umdmi, ur fyrr, a sundra r og berjast vi nttruflin bl og strng llum eirra myndum til a n til sjklinga sinna, hlynna a eim, lina rautir eirra, bjarga mannslfum !

ar hefur gfugmennska og eigingirni veri snd tal sinnum svo miklum mli a enginn veit n skilur a nema Gu einn. lknisstarf s ekki stunda dag hrlendis vi slkar astur arf samt sama andann enn og fram til a lkna og lina rautir, til a hjlpa, bjarga mannslfum og gra andleg og lkamleg sr, ll mannanna mein eftir v sem mgulega er hgt.

En nnur og eigingjarnari sjnarmi hafa lka oft spillt hinum helga reit hugsjnanna essum efnum svo margt hefur skaddast ar sem ur var heilt. Straukin einkaving lknisstarfsins seinni t gu peningalegra vimia hefur ekki reynst veganesti til gs, hvorki fyrir samflagi n lknana sjlfa. Menn hafa ar fjarlgst au markmi sem keppa bar a og trlega skaa me v eigin sl og skert lfsgi annarra. Fleiri en Sveinn orvaldsson urfa jr til a lifa !

Kannski fer a koma a v a vi urfum aftur a leita nir hmpata, vegna ess a rttindalknar eru egar a vera ea egar ornir of drir fyrir venjulegt flk, svo a er ekki a vera fri annarra en efnaflks a ba vi jnustu eirra. Vi slkar astur verum vi krafti neyarrttar a koma okkur upp utankerfis-lknum, hfnisflki sem hefur a sr a lkna og hjlpa og starfa anda eirrar kllunar a verja lfi og vihalda v, en lifir ekki fyrir tekjustigi eitt !

Heldur kysi g a njta jnustu slks manns en tskulknis ea srfrings t b, sem kann a hafa miki batter kringum sig en hefur ekki ann anda sr sem hefur gefi Hippkratesareinum lf til samflagslegrar blessunar linum ldum. a er s andi sem hefur gefi lknastttinni ann frbra orstr sem hn hefur lngum haft mannlegu samflagi og n hans skapast daui ar sem ur var lf !

A lkna sjkleika manna en rja jafnframt inn a skinni fjrhagslega, er lknishjlp sem hefur andflagslegar afleiingar fr me sr, og a geta ekki lkna sjkleika manna en rja engu a sur inn a skinni fjrhagslega, er meira en andflagslegur framgangsmti, erum vi a tala um verri hluti en a. Srhver tmi hefur sinn taranda og s tarandi sem fer um allt samflag okkar dag er vondur, hann er hrokafullur, eigingjarn, grugur og fullur af sjlfselskulegum vihorfum.

a er alls staar illt a mta slkum vihorfum, en einna verst ar sem allir hafa lengstum bist vi ru. Vi urfum ll a leggja okkar til barttu vi ennan vonda taranda sem er skapaur af okkur sjlfum, skapaur af eim eliseiginleikum Mr. Hydes sem ba okkur llum. Vi urfum ll a leggja okkar til ess a gfugur andi Dr. Jekylls ri ess sta - llu samflagi manna til blessunar !


Misheppnu tilraun - ea hva ?

a virist bsna margt undirstrika a a sameiginlegur sttagrundvllur jar essu landi s kominn va a olmrkum. Stjrnkerfi hefur lngum veri fellt a rfum eirra sem ba a mestum efnum og varhundur eirrar stefnu, sjlfstisflokkurinn me litlum staf - ea Stri jargfuflokkurinn - er jafnan iinn vi sitt hlutverk. Srgskan situr ar hsti sem bstin blsuga. Enginn flokkur hefur mta rkiskerfi eins og a alrmda srrttindabatter sem sjlfstisflokkurinn er, enda hafa merkin lngum snt glggt hva ar situr fyrirrmi. Samflagsleg uppbygging flagslegum forsendum hefur gengi mjg til baka hrlendis, ekki sst runum eftir 1990, en hkarlasvipur frjlshyggjunnar frist margan htt yfir slenskt samflag eins og tilfinningalaus helgrma og blvun hlaut a fylgja kjlfari.

a stri auvita ekki gri lukku egar stjrnvld fru a mia allt vi Mammon, enda lauk fjrmlalegri kappsiglingu frjlshyggjunnar me algerri brotlendingu og skipbroti og eyileggingu ratuga uppbyggingar samt tldum harmleikjum lfi einstaklinga, fjlskyldna og fyrirtkja um land allt. Enginn fr tlu a komi hva skemmt var og skadda lfsmlum essarar litlu jar vi ysta haf, sem arf llu ru fremur v a halda a samstaa og samheldni s til staar samflaginu og a sem mestum mli.

Og menn fru a hugsa margt upp ntt. Var essi sjlfstisskn og lveldisstofnun sem hr tti sr sta snum tma eitthva sem skilai sr slenskri j til rifa ? ttu tvr, rjr kynslir a rla baki brotnu essu landi til a skapa vermti sem yru svo yfirtekin fyllingu tmans, stolin og srmerkt eignarmarki kgara og arrningja eins og ekkist svo va erlendis ? Var barttan h til ess ? Var ekki sagt a slenskur almenningur myndi hndla mikla velfer egar ll landhelgin vri komin hendur jarinnar ? En hva gerist svo, rfum rum sar var bi a stra llum ga sjvar-aulindarinnar inn einkadilka sem enn halda herfangi snu me ofstopa og blindum hroka. Kvtagreifarnir hega sr sumir hverjir eins og kngar liinnar tar og slkt tti hvergi a last frjlsu landi. Slkt framferi er slenskt alla stai !

Margir slendingar hafa fari vonbrigum snum a lta til Noregs sem draumalands heilbrigra lfshtta og flagslegs ryggis og til eru eir sem hugsa jafnvel svo a vi hefum aldrei tt a fara aan snum tma og ttum bara a pilla okkur aftur heim eim forsendum a tilraunin til nrrar jflagsskpunar vi ysta haf hafi endanlega misheppnast ! En a spyrja hvort vi megum koma heim aftur til Noregs, lkt og glatai sonurinn eftir vintri sem fr vaskinn, er n tplega gerlegt fyrir slendinga 21. ldinni, enda mtti spyrja v sambandi heim hvert ? Ekki frum vi heim ann Noreg sem forfeur okkar fru fr, nei, auvita ekki, ekki heldur heim ann velferar-skapaa Noreg sem frnfsar kynslir Normanna skpuu ratugum sustu aldar. Nei,nei, n er allt ru a mta ar en var !

Noregur er nefnilega ekki lengur a sem hann var, v miur. Norska rki virist nokku hrari lei a a umskapast einhverskonar mslimska hjlendu, kannski a sem kalla mtti Norur Pakistan, og gti essvegna vi framhaldandi jardoa ori islmsk rkiseining innan frra ratuga. bar Noregs eru a breytast r norrnum stofni flk af allt ru sauahsi. Va borgum og bjum Noregs er a skapast meirihluti innflytjenda sem hefur gjrlk vihorf til trar, menningar og sia en a flk hefur haft sem landi hefur byggt til essa. a virist hgt n til dags a leggja undir sig heilu lndin me msum htti og arf ekki opinberan herna til. a er bara skipt um j me takmrkuu magni innflytjenda. Vinslasta nafngift sveinbarns Osl um essar mundir er sagt vera Mhame !

Nei, vi slendingar frum ekki til Noregs norrnt velferarrki ! a er a vsu velfer ar enn, en hn verur eflaust islamiseru me tmanum og skilyrt vi rtta tr og rtta sii eins og ekkist eim heimshluta sem leggur hinar breyttu forsendur til. Noregur er a af-norrnast eins og Svj og Danmrk og meginstan er s arfavitlausa innflytjendastefna sem hefur veri vi li essum lndum sustu fimmtu rin ea svo. Fjlmenningarfarsttin er hrein og klr dauastefna. Rkisvaldi umrddum lndum hefur bersnilega jna innflytjendum miklu betur og meira en eigin landsmnnum essum tma sem hr um rir og virist n ori meira en lti hrtt vi afleiingar eigin verka. S hrsla endurspeglast stugri eftirgjf og sleikjuhtti vi etta li sem fram fr a streyma inn essi lnd og ta ar upp flagsleg hlunnindi landsmanna eins og rtthafinn eini og sanni, me tilheyrandi frekju og yfirgangi.

J, slenska tilraunin til grar samflagsskpunar hefur ef til vill misheppnast, en g s ekki betur en jafnvel enn verri vanrun s a eyileggja norrnu velferarrkin, v eir sem verinum sofa munu seint dag a morgni lofa. Yfirvld vikomandi landa, r hvaa flokkum sem au koma, hafa gjrsamlega villst fjlmenningarskgi fviskunnar og norrn gildi eru snilega hvarvetna ar undanhaldi og tlei fyrir rum og verri gildum. Og vi hr slandi sem hfum dmin fyrir okkur fr ngrannalndunum virumst ekkert tla a lra af eirra mistkum !

a hefur oft sannast a margt sem misheppnast fyrir dmgreindarleysi manna og glatast af eim skum, verur aldrei endurheimt ! Og g spyr v, hvenr tla menn a vakna til varnar eim gildum sem vara tr okkar, menningu, sgu og sii, allt okkar lf ?

Erum vi ekki komin fram ystu nf ?


"Hershfingjalri !"

Lri er stjrnarfyrirkomulag ar sem menn eins og John Adams, Thomas Jefferson, James Madison, James Monroe og John Quincy Adams ttu a vera leiandi forsvarsmenn. En a eru ekki lrisfrmuirnir sem hafa oftast hloti mestan stuning eftir sigra sem unnist hafa. a eru llu heldur strsmennirnir, hershfingjarnir, sem hafa vinninginn.

Vi skulum lta aeins bandarska sgu me etta atrii huga.

Eftir sjlfstis-stri var Washington hershfingi kosinn forseti en John Adams var ru sti. Seinna kom Andrew Jackson hershfingi forsetastl, hetjan r strinu 1812 og John Quincy Adams var a vkja.

Nokkru sar var William Henry Harrison hershfingi forseti, hetjan fr orustunni vi Tippecanoe, en hann tri bara sem forseti 62 daga. Skmmu sar var Zachary Taylor hershfingi forseti, hetjan r Mexic-styrjldinni.

Reynt var a velta Lincoln r sessi 1864 me framboi George B. McClellan hershfingja en a tkst sem betur fer ekki. San var Ulysses S. Grant hershfingi forseti eftir a seinna kjrtmabili Lincolns lauk me Andrew Johnson forsetastl. Reyndar voru menn svo olinmir eftir v a koma stefnu Lincolns fyrir kattarnef a reynt var a hrekja Johnson fr vldum og munai litlu a a tkist. ar var ljtur leikur gangi sem svvirti raun minningu hins myrta forseta.

Arftaki Grants forsetastli Rutherford B. Hayes var fyrrverandi hershfingi sambandsher Norurrkjanna. Hann hafi lst v yfir fyrirfram a hann myndi ekki gefa kost sr sem forseti nema til eins kjrtmabils og st vi au or sn.

James A. Garfield var forseti ar eftir en hann var lka fyrrverandi hershfingi her Norurrkjanna. Hann hafi ekki falli fyrir klu strinu en fll hinsvegar sem forseti fyrir moringjaklu hlfu ri eftir a hann tk vi embtti.

Benjamin Harrison var svo forseti um ratug sar en hann hafi einnig veri hershfingi borgarastyrjldinni og fyrrnefndur William Henry Harrison var afi hans.

Fljtlega ar eftir kom Teddy Roosevelt, hann var a vsu ekki formlegur hershfingi en hegai sr sem slkur og var hemju vinsll fyrir Rough Riders tttku sna styrjldinni vi Spnverja og komst lklega til mikilla hrifa meal annars vegna ess.

John Pershing hershfingi hefi annig samkvmt reglunni lklega veri kosinn forseti eftir fyrri heimsstyrjldina ef hann hefi fari frambo, en hann var yfirhershfingi bandarska heraflans sem sendur var til Evrpu 1917. Hann er hinsvegar undantekningin fr reglunni.

Dwight D. Eisenhower hershfingi sem gegndi samsvarandi stu seinni heimsstyrjldinni var kosinn forseti Bandarkjanna 1952 og sat sem go stalli sn 8 r. Hann var ekki atkvamikill forseti en sennilega frekar ljfur maur vikynningu. Hann tti msa a sem veittu honum stuning bi framan af og sar, ungavigtarmenn eins og George C. Marshall.

1968 bau hgrifgamaurinn George Wallace sig fram til forseta og varaforsetaefni hans var flughershfinginn Curtis LeMay. eir hfu hinsvegar ekki erindi sem erfii, enda svo langt til hgri a flestir bandarskir kjsendur mttu heita vinstrisinnair mia vi .

Eftir 1990 fru sumir a tala um Colin Powell hershfingja sem vnlegt forsetaefni, en r bollaleggingar runnu t sandinn egar ferill og orstr vikomandi manns var nnast a engu gereyingarvopna-lygaferli bandarskra stjrnvalda gagnvart rak.

Sumir hafa tmans rs ora fleiri hershfingja vi forsetaembtti svo sem Douglas MacArthur og Norman Schwarzkopf, en slkar plingar hafa oftast komi fram hj mnnum sem stai hafa lengst til hgri bandarskri plitk og vilja hafa harlnu hauka Hvta hsinu.

bkinni Sj Dagar Ma er lst valda-togstreitu Bandarkjunum milli kjrins forseta og atkvamikils harlnu hershfingja. Kvikmynd var ger eftir bkinni og er s mynd allrar athygli ver. Forsetinn er ar leikinn af Fredric March og hershfinginn af Burt Lancaster og gera eir hlutverkum snum g skil sem vnta mtti.

Sagan segir a Kennedy forseti hafi tali a svona hlutir gtu komi upp og hann hafi meal annars vegna ess veri hlynntur v a myndin yri ger, en Pentagonhjrin hafi hinsvegar ekki veri ng me framtaki.

En a getur vissulega veri talsver spurning hvert hershfingjadrkun af framangreindu tagi getur leitt kjsendur lrisrki og margir gtu trlega svara v svo - a stefnan gti helst ori v tilfelli fr lri til einris.

Vonandi reynir aldrei slkt me eim htti sem kvikmyndin Sj Dagar Ma greinir fr !


Um keisaraft og klra nekt !

Einu sinni var a svo a flk ri menntun til ess fyrst og fremst a gera sig hfari til jnustu vi land sitt og j. a var sem sagt hugsjn bak vi menntarna, lngun til a vera a lii. Oftar en ekki tengdist essi hugsjn persnulegri sn til jlegra vermta og vilja til ess a auka au og gera au meira gildandi lfi hvers og eins.

annig eignuumst vi sem arar jir hugsjnaleitoga me heilbrig samflagsleg vihorf, menn sem hfu hjarta fyrir framt eigin jar. Slkir menn su vel fyrir mlum samt sinni og fyrir framgngu eirra vissum vi lngum fyrir hva vi stum og fyrir hva vi ttum a standa og vildum standa nt og framt.

a voru sem betur fer alltaf einhverjir sem vildu takast vi a verkefni a leia jina a gum fngum til almenningsheilla og margir geru a af fyllstu trmennsku og eigingirni hvvetna.

En n er ldin nnur ! a virist beinlnis ori sjaldgft a hugsjn bi a baki v a flk ski til mennta. a eru allt nnur sjnarmi sem eru drifkraftur mla ar dag. a er hinn persnulegi vinningur, peningum talinn, a er hi aukna tekjustig sem dregur, a eru fjrhagslegar forsendur og fkn til frama sem ra fr a langmestu leyti. stuttu mli sagt, a er hin vanhelga goggunarr samflagi yfirborsmennskunnar sem krefst menntunarstigsins n til dags sem stafestingar mannlegu gildi !

annig er jflag okkar dag. Allir dansa ar sfellt kringum nju ftin keisarans sem eru auvita engin, en samt orir ekki nokkur maur a segja sannleikann varandi hlutina v getur veri a hann styggi einhvern sem vs er til a brega fti fyrir hann sar vegferinni. Allir reyna v a vera allra vinir en enginn er rum trr. Hin flsku vihorf f a ra alfari samskiptum manna milli !

Kannast menn ekki vi svismyndina ? Hn er sjlfu sr ekki n frekar en anna heimi okkar manna, sem byggist framkomu okkar og ferli lfsleiinni. ar er allt meira og minna endurteki efni !

En er hi menntunarkrefjandi samflag a fra okkur eitthva leiis betri simennt og til mts vi meiri velfer mannlegum skilningi ? Nei, ver g v miur a segja, vi erum miklu frekar a deila samflaginu upp harsvraa rttargsluhpa sem standa grir fyrir jrnum hver gegn rum og sj ekkert nema eigin hagsmuni. Hj slkum sjnarmium hinna rngu eiginhagsmuna er ekkert til sem gefur samflaginu sem heild gildi. a vihorf sem veur yfir allt anna og er til dmis ori allsrandi srrttindageiranum er hi eigingjarna sbylgjustef: g, um mig, fr mr, til mn anna skiptir ekki mli !

Vi erum me rum orum farin a stunda niurrif samflagsins gegnum a sem tti a vera v til uppbyggingar. Vi erum a ofmennta flk, langt umfram jflagslegar arfir og annig grfum vi reynd undan framleislugreinunum, strum hluta ess starfssvis sem stular a vinnuframlagi sem skapar vermti og fjlgum strlega eim stttum sem taka til sn framlag af essum vermtum en skila oftast litlu sem engu stainn. Samflagsbyggingin vex sem pramdi hvolfi eins og g hef ur bent og sem slk er hn dmd til a falla. a er bara spurning um tma !

En grgisfull gruhjrin sr etta ekki ! Allir sem dansa me og virast hafa skoun eina, a eir megi ekki skemma veisluhldin kringum hsklabatterin, horfa anna egar stareyndir mla sna fram eitthva sem eim lkar ekki. Og dag vera eir hinir smu a horfa a mestu leyti anna, v til ess a sj ekki sjkdmsmerki samflagsins vera eir a einbeita sr a slku horfi.

Og sunarstefna jlegra vermta heldur v fram eins og ekkert mli ar mti og hsklasamflagi sem eitt sinn tti a vera hborg og varnaring slenskra jflagsvermta og menningar, er n til dags orin afskrming eirra miklu mlefna sem a tti a standa fyrir, ekkert nema innantmur flabeinsturn fugsninnar framadrkunar !

Hvernig er lsing Grms Thomsens gmlum veisluhldum ? Hj Gomundi Glsivllum /glei er hll, / glymja hltra skll, / og trar og leikarar leika ar um vll /en ltt er af setningi slegi. Og sar sama kvi segir : Glsivllum aldrei /me tum er ftt, /allt er ktt og dtt; /en brerni er fltt mjg og gamani er grtt, / gsemi vegur ar hver annan.

Vi krefjumst launa samrmi vi menntun er slagor hsklahpanna, en ar er ekki viki einu ori a hfni. Menntunarstig segir raun afar lti um hfni. einhver hafi komist gegnum skla me einum ea rum htti, er ekki ar me sagt a hann hafi rauninni mikla hfni til a bera. a kemur ljs egar starfi er hafi hver hfnin er og hver getan er til verka !

a tti a sannast egar vikomandi menntamaur fer a takast vi verkefnin lfinu hver hfni hans er, ef hann fr ekki einhverja vel launaa stu krafti menntunar sinnar sem gerir engar krfur til hans nema a hira kaupi sitt. annig virist a n v miur vera me marga sem flagga spart menntunarlegu gildi snu, a eir eru gervistum, ekki sst hj rkinu, a sinna gerviverkefnum, en laun eirra eru sannarlega ekki nein gervilaun !

Og s peningur sem fer slkt gervili er tekinn fr okkur hinum sem vinnum og erum ekki gervili. essvegna er aldrei hgt a veita okkur smasamleg launakjr. a er yfirleitt lti sem ekkert eftir egar kemur a okkur, v venjulegt launaflk er auvita a flk sem sst fr a njta viringar samflagsbyggingu sem er pramdi hvolfi og a fr v ekki a koma a borinu fyrr en mylsnan ein er eftir. Fyrst arf grgislii a f sitt og a rflega, svo afturnar, og essar aftur sem leggja ekki neitt til jflagsins eru sannarlega ornar allt of margar slandi !

Keisarinn er kviknakinn og berrassaur llum birtingarmyndum veruleikans hrlendis og srhver mynd hans er til blvunar fyrir land og j, ekki sst hsklalegu samhengi. a arf sem fyrst a hverfa fr essu ofltisfulla og eyileggjandi menntasnobbi og flk arf a einbeita sr a v a bera viringu fyrir manngildi hvers og eins !

Grur eru ekki mlikvari manngildi og manneskja sem sr um rif hsklanum getur haft tvfalt manngildi samanbori vi einhvern uppskrfaan prfessor vi sama skla. a arf a skra snobbi burt og a verur bara a hafa a a kunni a koma niur einhverjum litlum slum sem arfnast mikilla umba um lti innihald og eru v ekki bnar me masterinn sinn !


Höfundur

Rúnar Kristjánsson
Höfundur er húsasmiður og býr á Skagaströnd.

Eldri frslur

Nv. 2018
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.11.): 0
  • Sl. slarhring: 4
  • Sl. viku: 326
  • Fr upphafi: 0

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 205
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband