Leita frttum mbl.is

ALLT LF !

Allt lf, allt lf, er rskot eitt sem blekkir

og aldrei getur drgra ferli stt.

v tmans hraflug llu tt ar drekkir

og alla sogar niur bsna fljtt.

a snist varla taka v a tra

og tpast vera v nokkur glra !

Allt lf, allt lf, me vindi fer og feykist

og finnst ei meir stund ess komin er.

Hver styrkur ar fyrr en varir veikist

og verldin ess merki llu ber.

Menn heilsast enn og vilja vini gleja

en vera eftir skamma stund a kveja !

Allt lf, allt lf, er brot af stuttu striki

sem strokast burt og v fr ekkert breytt.

a er ei meira en gn af augnabliki

sem eyist strax og verur ekki neitt.

Og menn sji hvergi neinar nauir,

nstu stund eir eru kannski dauir !


Betra seint en aldrei !

Nveri birtist bndablainu, jlegasta og besta blai landsins, grein eftir Guna gstsson fyrrverandi Framsknargoa sem var alla stai athyglisver. Gekk hn meal annars t a a slendingar reyndu a vera vakandi en ekki sofandi gagnvart eirri httu sem neitanlega felst v a auugir tlendingar su a kaupa hr upp land strum stl !

a er helst a heyra essari grein Guna a sofandahtturinn s slkur hj ramnnum a uppkaup lands fari senn a nlgast hlai tilteknum Gunnarsstum, ar sem ekktur vkumaur fr v fyrir hrun var alinn og leiddur legg snum tma, en s skallagrmur hefur a v er virist dregi sur a mestu san, en lklega ekki laxa !

Bitleysi og rfildmur forustumanna hrlendri plitk, einkum eirra sem taka tt rkisstjrnar-samstarfi, er reyndar sreynt vandaml sgu slensku jarinnar. Allskonar frjlshyggjusking virist hafa spillt jlegri framtarsn eirra flestra svo miki a ftt eitt s ar eftir af heilbrigum vimium !

Guni segist grein sinni harma a a hafa sjlfur veri nokku sofandi essum efnum mean hann var rherra og valdamaur, en a er ekkert ntt a slkir menn tali um a eftir a eir hefu vilja gera meira. Jafnvel eir sem ekkert geru taka annig til ora og ykir mrgum a skrti. Me essu er g ekki beinlnis a segja a Guni hafi ekki gert neitt, en hinsvegar hef g skoun a a liggi engin umtalsver afrek eftir hann fr stjrnmlaferlinum !

Til ess a hann kmi einhverju slku verk, var hann lklega oftast of nnum kafinn sem skemmtikraftur hr og ar. Guni ykir nefnilega skemmtilegur maur og er a lklega. Sjlfsagt er hann fjlbreyttur til elis og anda, en ekki vil g nokkurn htt halda v fram a hann s vondur maur. Lklega er hann miklu nr v a vera gur maur, en a er n einu sinni svo a vi sendum menn ing og rherrastla til a eir geri gagn. a hafa hinsvegar oftast veri afskaplega mikil affll eim vntingum jarinnar !

En umrdd grein Guna Bndablainu er gott framtak og lklega er hann a gera eitthvert gagn me svo skeleggu tilskrifi. a var kominn tmi til. g var eiginlega svo ngur me hinn bleyga hugsjnamann fyrir viki, a g klippti greinina r blainu og tla a geyma hana um sinn !

Vi urfum alltaf v a halda a eiga forustumenn sem geta svara kalli jarinnar hverjum tma og vari sjlfsti hennar og lfshagsmuni.

egar menn eru valdamenn og geta lti verkin tala urfa eir a gera a !

Tminn er nefnilega bsna fljtur a la og a verur a nta tkifrin mean au gefast. a er llu leiinlegra fyrir menn egar eir neyast kannski til a segja sar afsakandi : ,, Eftir a hyggja s g a g hefi tt a gera etta og gera hitt !”

En samt er alltaf vissan htt mannsbrag a v a menn gangi sig og jti a betur hefi mtt gera msum mlum. Og um frelsisml lands og jar verur alltaf a standa vr. S bartta krefst ess af hverri nrri kynsl a menn su veri – vakandi !


Blaamenn skipta mli – fyrir okkur ll !

a er flestum mnnum kunnugt, eim sem anna bor hugsa, a blaamenn eru og eiga a vera srstakir vargslumenn rttltis samflaginu og vkumenn almennra mannrttinda. Komi a fyrir a eir skili ekki eim skyldum smasamlega af hndum er gefi ml a eitthva illt og spillt fer gang fyrir alvru !

En sem betur fer hafa blaamenn oftast ekkt snar skyldur og stai fyrrnefnda ryggisvakt me sma, vari sn samflg me hollustu og byrgarkennd annig a margt er betra fari en annars vri. Vi megum v sem borgarar essa lands vera akklt fyrir strf eirra og stefnufestu !

En a eru til fl essu samflagi okkar sem snilega meta ekki mikils strf essarar stttar og vilja greinilega ba a eim sem ar starfa me eim htti a ekki s unnt vi a a ba. a er eflaust hgt a agga niur mnnum me msum htti v allir urfa – j – sitt lifibrau !

Eftir v sem kjr blaamanna versna m reikna me a vgi eirra daglegri umru veri minna og kannski er a einmitt eitthva slkt sem er sigtinu hj eim flum sem vilja a ll umra s eim knanleg og a ekki s fari a tala um neitt sem getur ori eim gilegt !

Vi vitum lka a eir eru ekki svo fir blaamennirnir sem hafa goldi fyrir a me lfi snu essum heimi a segja fr hlutum sem ekki eru lagi, a vera talsmenn sannleikans, a opinbera a sem sumir vilja a fari leynt. frn ber a vira v hn hefur fyrst og fremst veri fr af hndum til verndar siuu samflagi og almennri velfer !

egar auvald einhvers lands kemst upp me a a kga blaamenn og skera lfskjr eirra og lfsafkomu er mikill sigur unninn gu hins illa. er vkumannasttt almennra mannrttinda svipt vopnum snum og kannski keflu um sinn. Starfsfrelsi hennar er heft og elilegar astur ekki fyrir hendi mean svo stendur !

egar slkt virist uppsiglingu er httulegt stand a myndast. framhald af v tagi getur leitt af sr vivarandi siblindu og afr a lri og heilbrigum lfshttum. a m ekki gerast a mlin fari slkt far !

N hafa blaamenn landsins snt a, atkvagreislu um samningskjr sem eir telja boleg, a eir eru ekki v a lta kga sig og kefla. Nrri 75% eirra segja a eitt me atkvi snu a eir lti ekki fara annig me sig. eir tla sem sagt ekki a lta svnbeygja sig !

S afstaa eirra snir manndm og megi eir halda samstu sinni og uppskera gegnum hana samningum niurstu sem felur sr viringu sem strfum eirra ber og sttanleg er !


Blug Bkatindi !

Fyrir nokkrum dgum komu Bkatindi rsins mnar hendur. Alltaf hef g n haft gaman a v a skoa hva er veri a gefa t og fara yfir r bkur og a lestrarefni sem ar er kynnt. En n fannst mr heldur betur fari a syrta linn tgfumlum hva bkmenntalegan vinning snerti !

a voru hreint ekki margar bkur bostlum sem mr fundust hugaverar. trlega margar bkur voru slenskar ea erlendar morsgur. a virtust allflestir rithfundar vera komnir me sitt ann farveg, sem g vil kalla einhlia peningasknarlei. etta virtist vera eins og slenska feramennskui hefur lengstum virtst vera – allir a skjast eftir a gra v sama !

Barnabkurnar virast enn sleppa a mestu leyti vi annig mefer, en sumar bkur eim flokki undirstrika samt a mnu mati, a ekki s veri a ala brn mjg uppbyggilegri bkmenntafu. En a er ekki lklegt a jafnvel barnabkaflokkurinn fari a bera nokkurn keim af morsagnaflinu egar fram skir og vri a sannarlega mjg miur !

egar g fr a skoa kynningu bkanna, frumsaminna og ddra, virtist ar margt bera a sama brunni og vera hva ru lkt. ar mtti finna umsagnir af essu tagi:

,,Blfrn Ikea, barni rnt, heimili ata blblettum, prestur myrtur Grenivk, tigangsmaur myrtur og feramenn hverfa sporlaust, mannslk og tv hundshr finnast vavangi Fljtshl, skelfilegur glpur skekur Eyrarbakka, kona finnst ltin klefa snum Hlmsheii, mor frami Savk, sjlfsvg, kona hverfur sporlaust, myrkraverk innan stjrnkerfisins, innflytjandi finnst ltinn, ung kona finnst myrt fjrunni vi Akranes, ramoringi, rangur dmur og lk Snorralaug !”

etta finnst mr n vera orinn drjgur skammtur af vibji, en af ngu er a taka, ltum aeins frekar a sem rita hefur veri sem hugarfarsleg jlafa landsmanna r :

,,Lk rekur land, illa fari lk finnst Grbrkarhrauni, dularfullt mor frami Reykjavk, kona myrt heimili snu, tvr konur liggja valnum Reykjavk, maur drepinn Vatnsleysustrnd, lki hrilega tleiki, Kaupmannahfn finnst lk af limlestum manni sem hefur veri pyntaur til daus, lk dregi upp r forarpolli Stokkhlmi hrilega leiki, nstandi hryllingssaga r ntmanum, fjrtn ra drengur hreinsar forstofuna heima hj sr eftir a fair hans hefur misyrmt mur hans, bli drifi lk finnst stofuglfi, kona myrt og hrilega limlest, illa tleiki karlmannslk finnst Osl, ungur drengur finnst ltinn vottavl, fjrir starfsmenn olupalli finnast ltnir, lkin ll illa tleikin………!

tli g segi n ekki ng komi af essu fleira s fyrir hendi, enda er g kominn me brag munninn af essari geslegu upptalningu !

essu fari virist n a vera sem tali er til bkmennta slandi dag. v sst hva a er sem dregur. a er a mnu mati nokku sem seint verur tali bkmenntum til vinnings, yfirborskennd handrita-tger sem miast fyrst og sast vi grasjnarmi. Og a virist svo sem vera ngur markaur fyrir ennan subbuskap ?

Eins og g sagi fyrr essum pistli, eru Bkatindum rsins aeins rfar bkur sem g myndi telja hugaverar bkmenntalegu tilliti ea af srstkum frleiksstum. a var sannarlega anna eina t !

a eru mr mikil vonbrigi a sj hvernig hugi flks lesefni virist bkstaflega vera keyrur niur me fli af rituu rusli sem virist aallega ganga efnislega t a a myra og limlesta flk !

essi framleisla a vera uppbyggileg fyrir jina ? Er etta veganesti gegnum jlin og inn nja ri ? Er nnast ekkert af slenskum hfundum nori ru en essu ?

g segi fyrir mig, g kann ekki a meta etta og les ekkert af svona morsagnarusli. gamla daga las g eitthva af bkum eftir Agthu Christie, en g er lngu httur v og tel tma mnum betur vari til annars. En eir virast vera bsna margir sem vilja sfellt lesa um mor eir vru sennilega ekki sttir vi a vera myrtir sjlfir !

Eru mor kannski eitthva sem flki finnst a urfi a vera til staar samflaginu, eru mor kannski menningarleg nausyn og bkmenntaleg lfsforsenda augum sumra ? Er a ekki slarlfsleg skrumskling heilbrigum vihorfum a ykja gaman a v a lesa um manndrp og limlestingar ? Hva ef stvinir slkra lesenda ttu hlut ?

g vil segja a Bkatindi rsins 2019 eru meira lagi gefelld a mnu mati. Ef s fur-uppstilling sem ar virist fyrirferarmest a vera aalrttur lesefnis fyrir jina r, ykir mr meira en gott a hafa val um a urfa ekki koma a v bori !


Hvar vegi erum vi stdd ?

a m reikna me a flestir eir slendingar hafi veri nokku slegnir sem horfu sjnvarpsttinn Kveik rijudaginn 12. nvember sastliinn. a er a segja eir sem enn ekkja til siferis og telja a menn eigi a vera heiarlegir og fylgja rttum lgum og elilegum viskiptahttum skiptum vi ara !

eir sem hinsvegar vilja ba um sig til varnar hverju sem er nafni srgskunnar og verja a framferi sem kom neitanlega skrt fram umrddum tti, hljta a sna me v afgerandi htt hvernig eir eru tbnir a eli til. En viljum vi vera annig ?

egar slenskt strfyrirtki virist hega sr nkvmlega eins og bandarskur auhringur er ekki gu von. Og egar forramenn slks fyrirtkis virast taka sr vitandi vits a flgum og jafnaarmnnum spilltustu plitkusa annars lands, stasetja eir sig me slku httalagi einu jlegasta sauahsi veraldar. a er niurstaa sem hltur a vera llum rttsnum landsmnnum miki og hryggilegt umhugsunarefni !

a er lka hrmulegt til ess a vita, a valdamenn r rum Svapo, frelsishreyfingar sem barist snum tma fyrir sjlfsti Namibu, skuli me verkum snum vera a svkja j sna um rttmtan ar af aulindum landsins. A slkir menn skuli hafa teki a sr a hega sr me sama htti og fyrrum nlenduherrar vegna peningagrgi og srgsku, snir ljslega a sem Ritningin segir ,,girndin er rt alls ills !

Og ef a reynist rtt vera, a slenskt fyrirtki hafi virkilega lagst svo lgt aussfnun, eins og kynnt var umrddum tti, er a murlegri birtingarmynd af slenskum viskiptahttum en hgt er vi a una !

Eru slenskir ailar virkilega komnir slkt stig, a nta sr spillingu meal annarra ja, til a hagnast me svo glpsamlegum htti ?

Er a annig sem vextir slenskrar hagsldar eru myndair ? Er a annig sem menn vera rkir slandi og baa sig strmennsku og eignaumsvifum ? var ftki slenski kotbndinn torfkofanum snum meiri maur allan htt, en eir afkomendur hans n til dags sem virast ekki hika vi a nast llu v sem vi hfum tali okkur standa fyrir !

Varnarvileitni meintra brotamanna essu mli hefur veri slk a ar hefur ekkert haldi vatni. Hver trir eim mlflutningi sem forramenn fyrirtkisins hafa lti sr sma a halda fram ? ar er allt svo aumingjalegt og slarlaust a a tekur engu tali !

Og forstjrinn talar nauvrn sinni um a rist hafi veri a fyrirtkinu og starfsflki ess ? Allir veri sem sagt a sameinast vrn. Og svo er hann umfamaur af murlegum konum starfsliinu v sennilega er hann orinn einskonar pslarvottur, - ,, allir vondir vi hann Steina okkar !”

Svipa essu var lka tala eftir hruni af eim sem sst skyldi. var sagt : ,, N erum vi ll sama bti og verum a verja aumingja sland sem hefur ori fyrir maklegri rs !”

En a flst reyndar nokku smeygilegt efni me eim skilaboum sem voru send t, en au voru essa lei : ,, hefur a vsu tapa v litla sem ttir, en g hef grtt 300 milljnir ! En a skiptir engu, vi erum slendingar og ar af leiandi Samherjar. Vi erum sama liinu.…...!”

En a var og er ekki rtt. Vi getum ekki veri lii me eim sem ffletta okkur. Hruni kenndi okkur lexu me drkeyptum htti !

a hefur a sjlfsgu enginn rist starfsflk fyrirtkisins. Ef a verur fyrir einhverjum skaa gegnum etta ml, sem vonandi verur ekki, mun a aeins vera og gerast vegna afleiinga af v hvernig forramenn fyrirtkisins virast hafa haga sr. Meinvaldurinn er ekki nein utanakomandi rs, heldur a sem virist hafa veri meirihttar innbygg sifrivilla stjrnarhttum fyrirtkisins !

Bjarstjri Dalvkur er sagur hafa krafist afskunarbeini fyrir hnd Dalvkinga vegna einhverra ummla Kveik varandi fiskidaginn mikla.

Ef rtt er eftir haft, m segja a einkennileg afstaa birtist eirri krfu !

Eins og allir vita hafa Dalvkingar komi fram me miklum sma alla t varandi essa landsfrgu ht, en a breytir ekki eirri stareynd a Samherji hefur lagt ar til fjrmagn og astu a strum hluta og n eirrar akomu hefi ekki neinn fiskidagur a slku umfangi ori a veruleika. a vera menn a hafa huga essu sambandi !

Maur getur v spurt, af hverju er flk byrgarstum a tala me essum htti og reyna a beina athyglinni fr kjarna mlsins ? Af hverju er tala t fr v a rist hafi veri starfsflk Samherja, jafnvel ba heils bjarflags o.s.frv. ? a er eins og veri s a safna lii gegn v a hlutirnir su rannsakair ? Eiga kannski sumir a vera ofar lgum ?

Kjarni mlsins er auvita essi: Ef fjrmagn sem nota er til a gera flki glaan dag reynist hreint og illa fengi, er a ekki bolegt og engum sttt v a verja slkt. a byggir enginn til lengdar eitthva blessunarvert blvari undirstu. Vi slendingar ekkjum fr fornu fari hi sgilda spakmli - a illur fengur illa forgengur !

N er gmul margkvein tugga hf uppi af hlfu fyrirtkisins, stjrnvalda og annarra sem tala um etta sem tilfallandi leiindaml, eins og eitthva sem gerist bara vart og n ess a nokkur bri sk ea vissi af v sem fram fr. Menn lentu bara essu !!!

Og tuggan er essi : ,,a verur a rannsaka etta ofan kjlinn, velta vi hverjum steini og f etta allt hreint o.s.frv. o.s.frv. o.s.frv !

Hafa menn ekki heyrt etta ur og dettur nokkrum heilvita manni hug a lyktir mlsins veri me eim htti ? Er ekki bara veri a halda sj mean rumuveri geisar. annig vinnubrg eru svo sem ekkert ntt !

Var ekki sagt sjnvarpinu um daginn af sitjandi ingmanni sem a ekkja til mla me svona hluti vara samhengi, ,,a hr landi virtist rkja trlega mikil linkind gagnvart allri spillingu ?”

Af hverju skyldi a vera ? Skoi forsguna, lesi rannsknarskrslu alingis sem stungi var undir stl. Spilling virist vera orin svo landlg farstt slandi a enginn treysti sr lengur til a berjast gegn henni !

a er margur slendingurinn orinn meira en lti dasaur vegna frtta af margskonar svnari. eim efnum virist lengi vera hgt a auka vi !

En vill maur reyna a tra v - a sustu leifum slensks siferis hafi ekki veri skkt hafi fyrir utan strendur Namibu, og a vi slendingar getum sem samflag tt fram einhverja von um a geta noti fyrri viringar samflagi janna !


A ba til hreinar myndir !

Markassetning er mjg fyrirferarmiki hugtak n tmum eins og flestir vita. a byggist ekki hva sst v a kynna einhverja vru me eim htti a hn gangi augun flki og seljist miklu betur en ur. A sjlfsgu gildir a setja af sta flugar auglsinga-herferir, koma sr upp svirkri rurs-masknu og tryggja sr stuning fjlmilum allra handa mta. Hva satt er mlum verur ar oft algert aukaatrii !

etta er allt ekkt r fortinni, srstaklega fr sgu sustu aldar, en er alltaf eitthva a breytast og skja n mi essum efnum sem rum. Markassetning mannflki hefur hinsvegar til essa einkum veri innan kvikmynda-inaarins og tilfellum tnlistarhalds og bkatgfu og annarra afmarkara svia, sem urft hafa a ganga fyrir persnudrkun a hluta til svo a hgt vri a skila ar sem mestum gra !

En seinni t hefur spilling meal stjrnmlamanna snilega ori svo vtk og allt um lykjandi augum almennings, a markassetningar-srfringar hafa greinilega auknum mli fari a leita a einhverjum sem vru lausir vi slk soramrk. virast augu eirra hafa fari a beinast a brnum. au eru nefnilega svo ung a spilling hefur naumast n til eirra svo heiti geti. ar er sem sagt enn hgt a gera t hina hreinu mynd !

Vi ekkjum feril barnastjarnanna kvikmyndaheiminum, hvernig ska eirra var yfirtekin gu markas-setningar sakleysi eirra, hreinleika og sku, svo a fjrmagns-flin bak vi gtu grtt meira. Vi vitum a au vintri enduu oft me v a ekki fr vel fyrir stjrnunni og veruleikinn var lngum annar en hin tilbna mynd virtist bja upp !

Og n virist markassetning mannflki vera a frast yfir fleiri svi. Stjrnmlasvii arf sem fyrr segir hreinum myndum a halda, og eir sem ar eru komnir til vits og ra hafa a sjlfsgu ekki neina vist veruleikanum sem slkar myndir hugum flks !

essvegna virist vera fari a blsa upp rursmyndir af brnum sem vinna afrek og vilja bjarga heiminum. flestum tilfellum er hgt a sj ar bakgrunninum hvernig etta fer af sta, hverjir skipuleggja hina vikomandi rursherfer og hvernig fjlmilar eru notair til a byggja undir hina hreinu mynd. ar er sjaldnast einhver elileg framvinda mla !

Og me slkum htti ea einhverjum afbrigum af annig uppsettri lnu, fum vi a heyra um brn sem eiga a fylla upp tmarmi sem getuleysi hinna fullornu hefur skapa. annig geta margir komi a v a ba til hreinar myndir, eins og Mallu Yusafsai og Gretu Thunberg, myndir sem ganga augun flki um allan heim og hrfa a, eins og til dmis Shirley Temple og Deanna Durbin geru gamla daga !

Og slk brn geta fengi allskyns viurkenningar og friarverlaun Nbels kaupbti og eim er hampa linnulaust. En eim er tla a axla miklu meira en nokkur glra mlir me a au geti. Og ef einhverjir halda a a veri eim til blessunar a baast svisljsum skurum snum og eiga lf sitt fjlmilum vi allsherjar athygli, fara eir hinir smu villur vega. a er margsanna ml a slkt getur leitt til mikillar gfu !

eir sem glata sku sinni annig a hluta til ea a llu leyti, lenda yfirleitt sar tilvistarkreppu. Brnum er ekki tla a takast vi a flkna spil sem tengist slkum lfsferli, og a lag sem v fylgir getur veri meira en lti eyileggjandi fyrir lf eirra og framt !

a er undarlegt a til skuli vera flk sem tir brnum fram me essum htti svo maur tali n ekki um foreldra. a er sannarlega engin barnavernd finnanleg slku framferi. Hva er etta flk a hugsa ? Heldur a virkilega a a s a ba sr og rum til einhvern framtar-leitoga me svona fjarstringu, jafnvel heimsleitoga ?

annig a ba til einhvern sper aktivista sem tekur rtt mlum og kemur llu lag ? Ea vilja eir sem hanna atburarsina frna llu fyrir frgina og athyglina sem essu fylgir, n ess a hugsa nokku t hugsanlegt pslarvtti eirrar persnu sem annig er – a g vil segja – misnotu ?

a a kunni a vera rtt a fir stjrnmlamenn su til ess frir a halda einhverju hreinleikamerki lofti, loftslagsmlum ea ru vegna spillingar og skorts tiltr, er mikil htta a veri s a spilla lfshamingju barna eirra sem hr er tala um og meiningin virist vera a markasva til a fylla a skar. Slkt tti enginn a gera !

Hvernig eiga brn sem ganga gegnum slkt a standa undir vntingum framtinni ? Og hvernig eiga au a geta tekist vi allar r spillingarldur sem munu hjkvmilega skella eim og a fyrr en sar ? g held a astandendur slkrar markassetningar hafi ekki hugsa dmi af byrg og sst til enda. Mr finnst a me slku s raun ljtur leikur gangi og eitthva meira lagi loi vi slkar uppstillingar !

Barnasttmli Sameinuu janna gengur mr vitanlega ekki t a a markasvingarfl og rurs-masknur megi notfra sr brn og sakleysi eirra me v a velta eim inn voalegan heim hinna fullornu lngu fyrir tmann. Getur nokkur komist heilbrigur fr slkri mefer ?

g hlt a brn ttu a njta verndar samkvmt aljalgum gegn llu sem getur haft a fr me sr a svipta au elilegri sku ?


A glata landinu vegna hugarfarsrotnunar !

Fyrir nokkrum rum var talsver umra um uppblstur slandi og var tala um a landi fyki burt. N mtti segja a landi flyti burt me slensku laxveiinum sem ornar eru eign tlendra aukfinga og aldagmul og endurfjrmgnu rlslund landsmanna vi erlend auvaldsfl gerir a a verkum a yfirvld hr bukta sig bara og beygja !

a rlar varla manndmsrnu innanlands gegn slkum kaupskap, nema helst ef aumaurinn er af jerni sem ekki ykir skilegt, eins og til dmis ef hann vri knverskur. Litla slenska krli a nefnilega til a belgja sig t og skrkja : ,, g vil f a ra v hver tur mig !”

En hverju skiptir a hver landi ef vi eigum a ekki lengur ? Ef vi seljum a r hndum okkar, hvaa rtt hfum vi til a blanda okkur eignarhaldi eftir a ? Fullt af flki hr, sem einhver hlunnindi til lands og sjvar, oftast t af erf, er tilbi a selja land og anna ef a fr bara ngu gott tilbo ea ,,bunch of money” eins og sagt er !”

Eins og vita er gengur nnast allt slandi fyrir peningagrgi n til dags. slenska rjin, eins sjlfselsk og srg og hn er orin ntmanum, auvita ekki lengur skili a eiga etta land !

Annars er ekki hgt a segja a jin sem slk hafi nokkurntma tt etta land nema ori kvenu, hr hafa alltaf arir ri en hn. msar svokallaar vinajir okkar hafa iulega rskast hr me allt og jafnan haft sktverkin ngar innlendar senditkur og svo er enn. En jarsagan s murleg eim efnum, er ljst a etta land hefur alla t veri allt of g eign til a vera hndum – hvort sem er - slenskra vita ea tlendra braskara !

Flk sem eitthva hr, fyrst og fremst fyrir erf sem fyrr getur, hugsar bara um vellystingar augnabliksins. a vill geta keypt sr hs Spni og a haskar sr svo anga blfi, hvenr sem kemur golukaldi ea hrarl slandi. Hr er nefnilega ekki hgt a lifa – segir a !

Og etta merglausa og af sr gengna eignaflk hefur auvita ekki efnast fyrir eigin dugna, heldur fyrir a selja eignir hr, lnd og hlunnindi, sem a hefur fengi af erf fyrir atorku ea arrns-klkindi a sinna. a snir best hvernig vanrunin og rkynjunin er orin slandi !

Mergurinn er a hverfa r flkinu, essum fu kvikindum sem hrna tra og ykjast mikilmennsku-brjli minnimttar-kenndarinnar enn vera j eigin landi. S mynd er hinsvegar a afhjpast sem innantm blekking v eir sem gera sjlfa sig gildislausa vera fyrstir allra a engu !

eir sem ekki eru menn til a hira um land sitt, nytja aulindir ess og nttrulegar gjafir og vilja selja frumburarrtt sinn fyrir baunadisk fullan af silfurpeningum, missa landi hendur eirra sem vilja kaupa a og ar me allan rtt til ess !

Og s veruleiki er einmitt a framkallast fyrir augunum okkur. a ir ekkert a grenja og kveina eftir og tla rum a bjarga mlunum. a arf enginn a bast vi v a slensk yfirvld bjargi einu ea neinu me framkvmdavald og ing vivarandi undirgefnisstu gagnvart erlendu auvaldi. Hr er engin jleg reisn a neinu leyti til staar gagnvart tlendum yfirgangsflum og hefur aldrei veri !

Og breski aujfurinn sem hefur byggt upp fjrmlaveldi sitt efnainai, er n allt einu orinn nttruverndargr. a mtti halda a sumra augum vri efnainaur nnast a sama og nttruvernd, en nei, svo er sannarlega ekki. En sumir hafa hinsvegar veri a vinna a ru en nttruvernd linum tma og haft talsvert upp r krafsinu, a sagt er !

En n a sgn a vxla hlutverkum og fara a hefja bjrgunarstrf, egar allt er a skkva verldinni mengun og vibj eftir fyrri tma veisluhld hinnar heftu grahyggju. rottubjrgum slkra veisluhalda hafa aeins grimmustu nagdr geta fta sig miskunnarlausri samkeppninni hinga til og ar sjum vi manninn !

sland er a vsu landi enn sem fyrr, en jin er ekki jin enn sem fyrr. Hn er villt og fortpu, hefur gengi seiinn Mammons-tilbeislu sinni og trir n bara dollara og pund. Sjlfsviringunni hefur hn raun glata og ar me mergnum r eigin beinum !

Skynbrag hennar andleg vermti er fari og n hangir hn bara menningar-slepjutaug Passuslmunum einum af gmlum vana, eins og flkkuhundur roi. Allur raunverulegur kristindmur landinu virist ar me horfinn, steinger stofnun lafi enn uppi me daugeldum htti !

Og svo heldur flk a a s hgt a fagna slkri niurbrotsstu jlfinu, stu sem veruleikanum undirstrikar einkum og sr lagi aeins eitt – yfirgengilegan og jlegan aumingjadm jarinnar !

Landi fltur burt - fltur burt r hndum okkar, slenskur eignarrttur v er endanlegri tlei. Dnarvottor slensks manndms, slenskrar reisnar, liggur egar hinu tskitna slandsbori, ar sem allt hefur veri merkt takmarkalausri peningagrgi og botnlausum breyskleika !

ar er fyrirframskr hin verandi dauaorsk, – hjkvmilegt andlt af vldum langtma fjrhagslegrar spillingar og jlausrar uppgjafarhyggju !


M ekkert f a vera frii ?

a er einkar athyglisvert hva mrg ml hafa komi upp seinni rum sem virast vitna um a einkum og sr lagi hva flki gengur illa a vinna saman. a liggur reyndar fyrir a hugsjnalegt vgi mlum hefur minnka miki fr fyrri t og jafnframt hefur aukist mjg einstaklingsvgi grundvelli menntunarlegs grugildis. r breytingar herslum virast hinsvegar ekki vera a skila sr me jkvum htti fyrir samflagsheildina og s niurstaa hefur vissulega vaki upp msar spurningar sem mjg hefur vafist fyrir mnnum a svara !

egar stofnanir me annlaan heiursferil a baki eins og Reykjalundur vera undirlagar deilum og misstti, er eitthva neikvtt gangi sem virist af ur ekktu tagi ar innan veggja. a er dapurlegt a heyra af v standi sem ar virist rkja um essar mundir. Einna helst virist sem ar s full miki af flki forustustum sem sr ekki heildarhagsmuni stofnunarinnar fyrir eigin einstaklings-sjnarmium, hvort sem stan er menntunarleg rngsni af ess hlfu ea gerrisleg vinnubrg eirra sem eiga a ra !

Og svo er tala um fagleg vihorf og menntunarlega hfni fram og aftur, srfriekkingu og srstu einstaklinga, skort elilegu samri og misskonar yfirtroslur, vandaml sem hafi ekki veri leyst og lausnir sem ekki hafi gengi upp, en ekkert er hinsvegar minnst a svi sem etta blessa flk virist hreint ekki miki mennta , rtt fyrir allar grddar grur. Og hva skyldi a vera ? J, a er hi sviverandi svi hinna mannlegu samskipta !

Vi sem j urfum a hafa essi ml lagi og vi verum a sigrast llu v sem stendur vegi fyrir v. arna m ekki vera yfirgangur, ekki valdhroki, ekki menntunarhroki, ekki srmenntunarhroki, enginn hroki !

arna verur a vera fyrir hendi skilningur ba bga, a hver gti skyldu sinnar me elilegum htti, eins og virist hafa veri gert hr rum ur. a er ri va virkur sundurlyndisfjandi okkar samflagi, en hinga til hefur hann ekki skora htt Reykjalundi !

Hreinsa arf ll hrif sundurlyndis aan burt sem fyrst og a verur a kappkosta a endurreisa starfssemina anda eirrar lknarhugsjnar sem ar var hf a grundvelli. Vi megum ekki lta srgsku sjnarmi eyileggja samflagsleg afrek fyrri kynsla og a sem meira er – vi hfum ekki efni v. Hvar sem er skortur heilbrigum mannlegum samskiptum er flestu hgt a rsta. Hvar sem flk sem a vinna saman jnar ekki smu markmium, ar eru varasamar brotalamir til staar !

Vi sjum hvernig allt heilbrigiskerfi virist ria af smu stum. Einkavingarhyggja hefur ar n allt of langt og enginn jnar tveimur herrum af samsvarandi trmennsku. Vantraust almennings standi eirra mla fer svaxandi og ml er a linni v niurrifsferli !

S hugsjn a heilbrigiskerfi s til a jna flkinu, jinni, hefur seinni rum virtst eiga erfitt me a halda velli gagnvart vlrnu srfri- kerfi sem gengur eingngu fyrir hu peningalegu greisluafli. a stefnir a a jin hafi ekki miki lengur efni a leita slkrar jnustu, enda egar fari a bera nokku v !

Vi hfum yfirgefi gmlu gturnar mrgum svium og egar vi fylgjum ekki lengur eim forskriftum sem eru undirstulnur allrar lknarstarfsemi verur mrgu htt samflaginu. Og egar a gerist vegna saukinnar krfugerar haminnar srgsku, fer a a vera leitin spurning hvort vi, borgarar essa lands, hfum efni v a iggja lknishjlp sem kann a kosta okkur allan okkar fjrhag og skilur svo vi okkur me eyilaga afkomu !


,,Glannar, fantar og ffl !”

a mun hafa veri ri 1920 sem heiursmaurinn Sigurur Jnsson, bndi Brimnesi Seyisfiri eystra, sagi vi Gumund Hagaln verandi ritstjra, til skringar jmlalegri afstu sinni : ,, g legg mest upp r v, a eir fi a njta sn, sem vilja og gera sitt besta, og a liti s eftir glnnunum og fntunum, - fflunum a vera hgt a vara sig !” annig hljuu or manns sem alltaf kunni ftum snum forr lfsins fr!

N er senn ld san etta var mlt og hva hefur breyst essu tilliti ? eir sem vilja og gera sitt besta hafa ekki fengi a njta sn til essa dags, nema a litlu leyti. Ekki hefur miki veri liti eftir glnnunum og fntunum og er hruni gleggsta snnunin fyrir v. Og a tti a vera hgt, hefur jin ekki enn lrt a vara sig fflunum eins og menn ttu a geta s, ef eir augnfara stjrnkerfi. a m v me sanni segja, a seingengin s roskagatan hj mrgum essu jarlfi !

egar jrknir slendingar htuust vi dnsk stjrnvld um aldamtin 1900 og brust af fullum krafti fyrir sjlfsti slands, hafa eir reianlega haft arar og hrri hugmyndir um a hvernig slenskt stjrnvald kmi til me a vera en r tgfur hafa snt sem veruleikinn hefur kynnt til essa. Skyldi ekki danska runeytis mppudri og a slenska vera hvort ru bsna lkt ?

Hefur ekki slenska sjlfsti veri ynnt t a ynnsta af okkar eigin stjrnvldum og snobbi og hgminn upphafi sig hr sama htt og Danmrku ?

Ganga ekki slenskir kerfis-tauhlsar jafnt sperrtir um snobbveislum hrlendis me orurnar snar eins og danska runeytishyski geri fyrr t og gerir enn ?

Hvar er essi rammslenski og jlegi andi sem tala var um sjlfstisbarttunni forum ? Af hverju hafa forustumenn jfrelsis okkar eim tma falli svo t allri sari tma umru a a er varla minnst lengur ? Hver man n Bjarna fr Vogi, Benedikt Sveinsson, Ara Arnalds og ara landvarnarforingja ? Af hverju eru msir arir - og a llu sri menn, oftar nefndir ntma umru en essir viurkenndu og jrknu verleikamenn sinnar tar ? Skyldi rtta svari vi v ekki blasa vi ?

Jafnvel menn sem fyrrnefndur bndi Brimnesi hefi vafalti tali til glanna og fanta rsa htt bylgjufaldi ntar sem hrifamenn og eir sem hann hefi lklega tali til ffla, hafa fengi a dansa kostna aljar me margvslegu og bsna jlegu framferi dag. Er slkt eitthva sem menn vilja telja til framfara og eru einhverjar jrifnaarlegar herslur finnanlegar slku ? Ekki snist mr a. Halda virkilega einhverjir alvru a ar s veri a ganga einhverja gtu til gs ?

Yfirgengileg srgskan sem rur allri umru n um stundir og finnur sig upptrekktum hroka einhverjum toppi tilverunnar, mun finna sig daua fyrr en varir. a flk sem hreykir sr ar hst n um stundarsakir reldist fljtt og dettur t og ntt menningarslepjuli tyllir sr ar stainn, fullt af sambrilegum tilvistarhroka, en ekki heldur til langs tma. Engin nt er til lengdar og jafnvel glannar, fantar og ffl syngja sitt sasta og hverfa af sviinu !

Af hverju getum vi ekki lrt a meta raunverulegt manngildi elilegum forsendum og ar me losa okkur vi ennan yfirborsglja sem settur er allt n til dags ? Hva myndi Sigurur bndi Brimnesi segja ef hann fengi a lta yfir svii dag ?

Vegna hvers arf alltaf a reka etta litla samflag okkar undirgefnu og skrandi kompani vi glanna, fanta og ffl og a yfirgnfandi mli ?


helgru svi !

N ykir mrgum landanum a hi mesta viringarml a sland hafi veri sett flokk me tilteknum jum vegna skorts skru skipulagi fjrmlakerfinu, a er a segja, vegna ngra varna gegn peningavtti og fjrmgnun hryjuverka. annig virast erlendir ailar tlka stu okkar og hgt er a hrkkva upp vi minni frttir en a !

Hin aljlegu samtk Financial Action Task Force ( FATF) hafa n tali rtt a skipa okkur ennan ltt viringarvera flokk, enda ttum vi vst annig - a v er sagt er - a mati ,,bestu jarvina okkar” Bretlands og Bandarkjanna, a vera rum vti til varnaar !

,,a vera gfurleg vonbrigi ef etta gerist” sagi forstisrherra vitali Rv fyrir skmmu. En af hverju unnu stjrnvld ekki heimavinnuna sna tma og fullngu eim skilyrum sem sett voru ?

Uppfylling 28 tilmlum er ekki ng egar enn vantar a fullngja 12 !

Samkvmt v sem lesa m af dmi FATF vantar a uppfylla atrii varandi fullngjandi lagaumhverfi, virkni eftirlits og framfylgd ess. au atrii virast enn vera nokku brotinni stu hrlendis. Hvss brning um lagfringar hefur va veri gangi san hruni var, en innan kerfisins virist enn dag vera lti hlusta slkar gagnrnisraddir !

Eftir hruni kom ljs a bsna margir hfu veri hum launum hj Rkinu varandi allskonar eftirlit me fjrmlakerfinu, en a eftirlit reyndist hinsvegar ekki hafa veri srlega virkt og framfylgd ess einskonar sktulki. v fr sem fr. Og enn virist ekki hafa veri rin bt eim alvarlegu vankntum rtt fyrir msar krfur ar um !

a er slenskum stjrnvldum fullkomlega til skammar a lta erlenda aila negla sig me essum htti. A hafa hafna essum falleinkunnar-flokki virist nefnilega alfari klur hrlendra stjrnvalda. au hafa annig stillt okkur upp vi hli Monglu, Zimbabve, Yemen, Srlands og Panama, rkja sem vi hfum n ekki beint vilja mia okkur vi fram a essu. Svo essi staa okkar er murlega dmandi niurstaa !

Vi verum a standa okkur betur aljlegum skuldbindingum og htta a lta eins og okkur s a sjlfsvald sett hva vi gerum hverju sinni.

Ef vi skrifum undir samninga verum vi a axla byrg sem v fylgir. a ir ekki a hega sr eins og Bjarni s……….nei, fyrirgefi, a Palli s einn heiminum hva a snertir !

En vi urfum lka a gta okkur v a skrifa ekki undir neitt a sem verur okkur til heilla samskiptum vi arar jir og neglir okkur einhvern klafann, en a hefur lka tt sr sta sgu okkar og valdi okkur stundum mlanlegum skaa me margvslegum htti !

A vera veri fyrir hagsmunum heillar jar er ekki llum gefi og vi slendingar ekkjum a vel hva oft hefur vanta varstuna eim efnum. Hvenr skyldu annars ramenn landsins vera frir um a lra af reynslunni ?


Nsta sa

Höfundur

Rúnar Kristjánsson
Höfundur er húsasmiður og býr á Skagaströnd.

Eldri frslur

Des. 2019
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Heimsknir

Flettingar

  • dag (5.12.): 14
  • Sl. slarhring: 22
  • Sl. viku: 260
  • Fr upphafi: 203720

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 142
  • Gestir dag: 3
  • IP-tlur dag: 3

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband