Leita frttum mbl.is

Ofsknirnar gegn Musterisreglunni !

Liin t hefur margt a geyma og sumt af v er dularfullt og talar jafnvel inn okkar tma og fram. Mikilvg ekking, sem hafi unnist fyrri tmum fyrir eljustarf djphugulla spekinga, vildi stundum glatast gegnum str og hrmungar og mefylgjandi eyileggingar heimilda. uru menn a leita brunnanna aftur !

Sumir komust langt ekkingarleit sinni og meal slkra voru Musterisriddararnir, sem byggu upp hina miklu riddarareglu, sem var einvalali kalsku kirkjunnar krossferunum. Reglan hafi hendi viamikla umsslu va um lnd, jafnt andlega sem efnalega. Meal annars stundai hn lnastarfsemi og bankarekstur !

au umsvif munu hafa stula einna mest a falli reglunnar. Brtt var svo komi a mrgum lk fund gengi hennar og a margra mati var reglan orin allt of auug og voldug. Konungar og kirkjulegir valdamenn hfu lengi fengi ln r sjum hennar og voru ornir henni strskuldugir !

S mun hafa veri aalstan fyrir v a slkir ailar vildu koma reglunni fyrir kattarnef. Pfakirkjan var sgulegri lg eftir margvslegar valdadeilur innan stofnunarinnar og asetursstaur pfa var ekki lengur Rm heldur borginni Avignon Frakklandi. Setti kirkjan miki ofan vi breytingu !

Klemens V. pfi var ekki merkilegur maur og raun bara leppur Filippusar IV. Frakkakonungs. Filippus var grimmur maur og flrur og mjg vandur a meulum. Hann var meal eirra sem skulduu reglu Musterisriddaranna miki f !

Kngsi mun hafa hugsa sitt r og kva a losa sig vi skuldirnar me v a eyileggja lnardrottin sinn. nnast sama tma og hann kva annig a rast gegn Musterisreglunni og gera t af vi hana, geri hann Gyinga landrka fr Frakklandi. Hann skuldai nefnilega einnig ailum Gyingasamflaginu franska miki f. a var snilega engum til vinnings a lna Filippusi Frakkakngi f !

egar kirkjan og konungsvaldi lgust annig eitt vi a koma Musterisreglunni kn og rna hana, var erfitt um varnir. essi fjandskaparfl reglunnar svifust einskis og arar kristnar riddarareglur gengu jafnvel li me eim von um bita af rnsfengnum. Kirkjan afhenti annig Jhannesar-riddurunum sar hluta af eignum Musterisreglunnar og ltu eir sr a vel lka. annig var brralagsandinn !

Kirkjan bar fyrir atbeina Klemensar V. allar hugsanlegar sakir musterisriddarana. eir ttu a vera villutrarmenn, trningar og svikarar vi heilg mlefni kirkjunnar, upp til hpa. eir voru san framhaldinu handteknir hvar sem til eirra nist, settir fangelsi, og pyntair til a jta sig msar sakir. Svo var hugmyndin a lta rotna til viloka kastaladflissum hr og ar !

En br svo vi a tveir helstu menn reglunnar tku aftur jtningar snar og kvust frekar vilja deyja en bjarga lfi snu me v a jta sig rangar sakargiftir. Samt hfu eir veri bnir a ba vi pyntingar og fangelsisjn um sj r. Vopnin snerust vi etta hndum krenda eirra og Filippus konungur og Klemens pfi leppur hans, uru ofsareiir. eim hafi mistekist a buga essa menn !

Filippus lt snarlega fra t eyjuna Ile des Juifs Signu, andspnis Notre Dame, og brenna ar bli vi hgan eld svo jningar eirra yru sem mestar og langvinnastar. En fljtt kom ljs a almenningur leit essa menn sem pslarvotta, enda tku eir daua snum me miklu hugrekki og ltu engan bilbug sr finna. Frnarlmbin voru Jacques de Molay strmeistari reglunnar og Geoffroi de Charney !

Ofsknirnar gegn Musterisreglunni hfu hafist strax vi handtku Molays og flaga hans og riddarar reglunnar voru brenndir sem villutrarmenn tugatali, ekki sst Frakklandi, ar sem sagan snir a oft hefur veri stutt villimennskuna. Arir konungar eltu Filippus essu framferi, enda var girnd undirrt rsanna regluna og hn var rotleg eins og alltaf, jafnt hj rki og kirkju !

Skuldunautar reglunnar losuu sig me essum htti vi a gjalda henni fengin ln og hirtu eignir hennar ofanlag. mtti konungsvaldi hafa sig allt vi til a halda snum hluta rnsfengsins fyrir grgi pfakirkjunnar og prelta hennar !

Rgburar-herfer kirkjunnar gegn Musterisriddurunum var svo harvtug og lengi vi li, a lngu sar skilai hn sr msum skrifum manna eftirtmans, ar sem eim var yfirleitt lst sem hinum verstu mnnum. a var nnast a vanavikvi !

Jafnvel menn eins og Walter Scott fllu fordmingar gryfju. En Scott var svo sem ekki ekktur a v a lta sagnfrileg sannindi vlast fyrir skldsgum snum og ess uru Musterisriddararnir a gjalda, meal annars lsingum hans eim bkum hans vari hljrn og Kynjalyfinu !

Enn er trlega langt a Musterisreglan fi sanngjarna dma fyrir merkan feril og margvsleg afrek, v margir endurma enn dag stalitla fordmingu kirkju og konungsvalds, fyrir liggi hva fkk au fl til a rna og eyileggja flugustu riddarareglu kristninnar sem margsinnis mun hafa sanna tvrtt jnustugildi sitt !

ld af ld m sj a vextir mannlfsins hafa a mestu veri eitrair og spilltir. t af eim hefur nnast allt skst. Hi eitraa andrmsloft ntmans er nkvmlega a sem mannskepnan hefur gefi af sr til essa og ekki sst sustu tvr aldirnar ea svo, a andrmsloft hfir henni og mun sennilega ganga fr henni a lokum !

a fer sem sagt a la a skuldadgunum v lnardrottinn lfsins, hin spillta nttra hr jr, lnar ekki lengur. Hennar forabr er ekki lengur fyrir hendi. ar hefur allt veri sett hvolf me linnulausri rnyrkju. Mannkyni er ar vanskilum llum svium og verur a vafalaust ann skamma spl sem eftir er !


Tmaskekkja og tlsn - fr upphafi !


egar sland var fullvalda rki, tk dansksinnaa embttismannaklkan sem hr hafi stjrna kerfinu a sr a hanna r breytingar sem hr urfti a gera. r uru v a sjlfsgu anda danska rkiskerfisins sem var svo aftur anda annarra rkiskerfa, sem miuu allt sitt vi hrokafulla rsmennsku yfir almenningi. jarheill var ar v aldrei forgangsml ea a neinu leyti s meginforsenda sem mlum ri. !

sta ess a byggja uppbyggingu hins nslenska fullveldis kerfislegri einfldun, me hlisjn af jveldislegum grundvallarforsendum, var fari a auka flkjustig rkiskerfisins til a almenningur geri sr sur grein fyrir v hva vri veri a gera. Svo var tekin upp hin snobbaa eftirpun tlendum kerfishgma, flkaoran og fleira fnti !

Embttismannalii hugsai vafalaust me sr, a gtu menn ekki lengur ori danskir dannebrogsmenn, skyldi s til ess a menn gtu ori hlista ess slenska vsu. Tauhlsar runeyta og stofnana yru fram a eiga fulla vl v a geta veri orum skreyttir aliklfar innan hinnar breyttu rkisskipunar - alveg eins og tkaist erlendis !

jfrelsisdraumar slenskrar sjlfstisbarttu skyldu v strax settir bnd kerfislegra takmarkana og hafta eins og frekast vri unnt. Baktjaldaramenn fru v auvita strax a huga a slkri tfrslu mla, hinn jlegasta htt, eins og eirra var von og vsa. !

Og annig tk etta dansk-sklaa embttismannali vldin fullvalda slandi og s til ess me rlseli snu a sem flest vri fyrra fari. Svo reltu ingin uru sem fyrr htt upp hafin, af eirri afturhaldssinnuu og jlegu valdaklku, vert gegn frjlsbornum slenskum anda. Uppskera fullveldis-fangans var v nnur og verri en sningin hafi kalla eftir !

Svo var lveldi fyllingu tmans a veruleika, einkum fyrir plitska n og miskunn stjrnvalda Bandarkjunum og Bretlandi. Enn sem fyrr ru erlend fl eirri framvindu sem var. Og enn einn hgminn var tekinn upp, tilgerarbningi forsetaembttis. Fyrsti handhafi eirrar vegtyllu var svo auvita innanbar-maur r embttismannakerfinu, sem var alla kanta sem klskerasaumaur embtti !

ar me var lveldisstofnunin ltin ba a sama falska ferlinu og fullveldisstofnunin ur. Og san hafa meira og minna uppskrfair forsetar lveldisins, allir sem einn, fundi einn mesta una sinn embttinu hgmaverkum, svo sem eim a hengja flkaorur mann og annan, tlenda menn sem innlenda !

En a er svo undarlegt, a hinn almenni slendingur hefur aldrei lrt a bera viringu fyrir essu tlaa upphefarglingri. a er einhvernveginn ekki til staar jlegri elisvitund slendinga a gleypa vi slku uppfyllingarefni. Orur hfa ekki til hins sannslenska anda. r bera ekki me sr neinn vitnisbur um lfsstu frjlsra manna !

r voru teknar upp hr snum tma a tilhlutan danskra slendinga, og hafa aldrei noti neinnar viringar sem almenn slensk heiurstkn, nema innan eirra kerfishpa sem bjuggu og ba enn a geldri slarhugsun eirra sem lgu alla t hundflatir fyrir hgmasium herrajarinnar !

Forsetaembtti, samt oruveitingum snum og rum hgma, er slenskt a eli og inntaki, uppsleikt sndarmennskufyrirbri erlendis fr. Vi hfum ekkert me a a gera og a hefi aldrei tt a taka a upp hrlendis. a hefur veri tmaskekkja og tlsn fr upphafi. S gervimennska sem felst v er okkur sem j bara til skammar !

Vi eigum a leggja etta tuskuembtti niur og a sem fyrst, samt flkaorunni og ru v sem raun er ekkert nema vansi fyrir jveldislega frelsishugsun slensku jarinnar. Ltum ekki blinda okkur me slkum falsglja-gyllingum sem innifela ekkert nema snobb !

Stefnum a v sem fyrr a lifa - raun og veru – sem frjlst flk frjlsu landi og ltum ekki hina margblvuu Farsea dulbinnar kerfiskgunar og stugs embttishroka fjtra okkur fram og kefla me eim lmska htti sem svo lengi hefur veri gert. Vi getum ekki stai keik fyrr en v marki er n !

Lri a fela a sr fyrst og fremst – a valdi s og eigi a vera flksins !


Hrslururinn -

a var tala hr forum um Tyrki

sem tilvistar gnandi v.

Og rmurinn vandra virki

a vissi til fullnustu ,

eim fylgdi s forherti og myrki

fjandi sem Helvti .

standi aumu og bgu

og einkum kotum vi sj,

tkki einatt menn lgu,

v ekkert gaf huganum r,

svo hrddir vi Hundtyrkja-plgu

a hjarta brkunum sl.

eir tluu um Eyjar og anna

og msu tali var slett.

sumt vri kannski ekki sanna

og sumt vri alls ekki rtt.

En enginn gat krufi n kanna

af kunnttu neina frtt.

Svo kjur me fullkomnu fli

ar fylltu sagnanna tm.

r mgnuu beiskju og bri

og bru svo mlin dm.

Svo lngum var tkoman i

og upphafi fengi fr Rm.

Me Tyrkjarns-httuna heilum

flk hkti vi skilyrin ljt,

svo alteki innrttum veilum

a ekkert gat stai mt.

Og andinn fr tlendum deilum

var allur af fordma rt.

Vnarborg tkist a verja

var ekkert ryggi til.

v Tyrkinn var hamslaus a herja,

heiftugum gjrningabyl.

a skrei ekkert ar milli skerja

n skilai neinu vil.

S staa er lka vi li

a lta suma sem pest,

samtmans silausa stri

og svkja og ljga sem mest.

ar hampa er hflausu ni

svo hrslan af frttunum sst.

Um Rssana mrg er ar messa

svo magnrungin borin um svi.

Og Knverjar hreint ekki hressa

ar hagsmunastuna vi.

a er hggvi hina og essa

og hugsa um anna en fri.

Me verld vandra klri

menn vihalda lyginnar sei.

Og eya a vinnar pri

a thrpa sannleikans mei.

En gleypa vi glheitu slri

og glrunni tapa um lei.

En allt a sem aftengist skyni

fer illa me veraldarl.

a fjtrar jafnt fjendur sem vini

fordma blekkingahr.

Me hrur einan gini

er ali krfu um str !

Rnar Kristjnsson


Hvaan, hversvegna, hvert ?

Vi ekkjum a ll a lfi er hverfult og a sn endamrk eirri mynd sem vi ekkjum a.

r raddir sem vi hfum ekkt og kunna a meta, hljna a lokum eins og okkar eigin rdd hljnar einhvern daginn. a er gangur lfsins eins og menn segja, en llu heldur gangur dauans, v a er hann sem rfur framvinduna og breytir llu !

Jafnvel bloggheimum finnum vi fyrir essu, v ar er sama lgmli a verki. Raddir rsa, raddir hljna. Raddir margra sem ar hafa lti til sn heyra eru agnaar og stundum gerist a sngglega. Menn ra dgurmlin fram sustu stund og svo eru eir skyndilega horfnir. Stareyndir lfsins eru oft dapurlegar og ekki sst r sem tala um hjkvmilegan askilna !

En allt fr byrjun gengur lfsferli t a a a veri askilnaur. A lokum og stundum allt einu hljna raddirnar kringum okkur, vi heyrum r ekki lengur. Manneskjur htta a vera til fyrir sjnum okkar og vi finnum r ekki framar nema minningum fr linum tma !

a er dapurleg framvinda og enn dag, rtt fyrir allar hinar miklu framfarir tkni og efnislegum hlunnindum, erum vi engu nr um hinar rjr meginspurningar lfsins. En r eru samt stugu rli slum okkar og llu hugsanalfi. ar hljma r afltanlega og bija um svr. Vi rum ll a vita svrin vi eim. Hvaan komum vi, hversvegna erum vi hr, hvert frum vi ?

bloggheimum er tekist um margt. Menn hafa misjafnar skoanir nnast llum hlutum. Menn deila um alla skapaa hluti og stundum bsna vgilega. En raun eru a essar fyrrnefndu hfuspurningar sem brenna llum. Og berlegt er, a heimslegar framfarir, aukin tkni og yfirlst menntunarskn skilar okkur engu v sambandi. a allt heldur okkur llu frekar fjr svrum !

Til hvers er etta allt ? essi tilvera sem virist ekki ba yfir neinni andlegri roskaskn, ar sem allt virist snast heimskulega hringi murlegrar srgsku, nnast fr vggu til grafar ? a er engin merkjanleg stefna hrra og upp, allt rekur a v er virist reianum norur og niur. Hverskonar sjnarspil er etta lf eiginlega, ar sem allt virist enda me hjkvmilegum daua ?

Eitt er vst, a allri hinni sjlfumglu ekkingu okkar liggur a ljst fyrir – a vi vitum ekki neitt. Vi ekkjum ekki orsakir og afleiingar ess lfs sem vi lifum. Vi vitum ekkert hva verur um okkur og hva felst hinum svoklluu vistaskiptum. Vi erum nkvmlega sama stigi og einfaldi vinnumaurinn sem sagi um mija ntjndu ldina, spurur hva hann hldi a yri um hann eftir dauann, og svarai ,, g lt a bara rast !”

En einhversstaar hljta a finnast svr og vst er a eirra er hvorki a leita yfirfljtandi tknistigi n yfirborskenndri menntun. Ef svo vri myndum vi finna a eitthva hefi mia leiis. En okkur hefur raun heldur mia afleiis og n eyum vi tma okkar a umfama allskyns skurgo fntis og hgma !

En dauinn mun koma og banka a dyrum einn daginn. Vi finnum fyrir honum egar raddirnar hljna kringum okkur, vi finnum fyrir honum bloggheimum og hvar sem er. egar ein rdd er gnu og horfin er samhljmur lfskrsins ekki lengur s sami !

Af hverju leitum vi alltaf hinna dpstu svara kolrngum stum ? Af hverju sitja menn vi falskar uppsprettur lfi t gegn og ba sannleikans ar ? Eigum vi enga von um a heyra aftur raddir r sem vi hfum elska ? Hfum vi fengi gltunina eina vggugjf ?

Af hverju gngum vi myrkri, fyrst vi vitum sl okkar a ljs er til ? Erum vi orin svo tknileg og efnisleg a vi hfnum v a vera andleg ? urfum vi ekki ll fyrst og fremst v a halda, a vera endurborin til lifandi ljss og ess samflags sem dauinn getur ekki sigra ?


Notum skynsemina gegn glruleysinu !

Heimsbyggin er eirri stu a geta veri sett hvenr sem er gilegar astur, eingngu forsendum persnulegra hagsmuna einstakra valdamanna. a er vont a lifa vi stareynd !

a dylst til dmis engum sem rnir kortin, a tluver aukning hefur ori sari rum af hfum forustumnnum, sem hafa sleikt sig upp valdastla me lygum og lskrumi. Slkir menn eru og vera alla t hskagripir og vsun slma hluti og myndu raunar hvergi n v a vera leitogar ef vitrn afstaa og heilbrigar astur ru kjri !

Hva halda menn til dmis a Trump Bandarkjaforseti geri, ef hann teldi vst og tryi v a str vi ran myndi tryggja honum endurkjr komandi forsetakosningum Bandarkjunum ? Vri eitthva veri a velta fyrir sr jningum milljna manna af vldum slks strs, yri ekki bara hjla undir blikandi stjrnufnum strveldisins enn eina helfrina Mi-Austurlndum ?

Trump hefur a vsu oft tala um a fkka herlii Bandarkjanna va um heim og segist llu jafna vera andvgur stri, en or og gerir virast v miur sjaldan fylgjast a httalagi hans, enda maurinn hi mesta lkindatl. a er v erfitt a vita upp hverju hann kann a taka ?

Hvar er annars friurinn sem tti a komast rak fyrir tilstilli Bandarkjanna ? Eftir v sem best verur vita, hefur standi landinu eftir Flastrin lengstum veri miklu verra en mean Saddam Hssein var og ht. Var hann enganveginn gur !

Hva hefur unnist Afghanistan ? Hvernig hefur veri fari me Srland ? Hvar er Liba vegi stdd ? ll essi ,,frelsuu” lnd ba vi strauki og margfalda helvti strs og neyar – eftir bandarsku hjlpina !

n kannski a bta ,,frelsun” rans vi bandarska bjargralistann og gera ll Miausturlnd a kraumandi nornakatli takmarkara strshrmunga til margra ra, vibt vi a sem egar er bi a skapa ? Og verur a kannski niurstaan, og helst til ess a tryggja hfum bandarskum forseta endurkjr ?

Bandarkin hafa lengi vilja vera ramest heimsmlunum, en au eru sem stendur sjlf forustulaus eim efnum. Forstjrinn Hvta hsinu virist eins ekkingarlaus varandi aljlega plitk eins og hgt er a vera. Hann treur jafnvel illsakir vi nnustu stuningsrki Bandarkjanna !

Skilningur hans millirkjamlum virist nnast enginn og hann reynir oft a bta upp a augljsa vanhfi sitt me tndum hroka. Og s breytni hefur iulega ori honum til hinnar mestu skammar !

En a sem er kannski verst, er a gegn essum mgulega valkosti, sem Trump svo sannarlega er, virast demkratar ekki geta stillt upp neinum verulega frambrilegum manni, enda virast ar helst boi afgamlir og heilsutpir kerfisjlkar. Hafa demkratar virkilega engum a skipa sem getur stai fyrir einhverri nskipan bandarskum stjrnmlum, engum manni sem getur boa raunhfa framtarsn, nja New Deal stefnu ?

Forustu hins vestrna heims er vondum hndum ar sem Bandarkjamenn eru. tkin milli einristilbura Trumps forseta og lrislegra grundvallarsjnarmia bandarska stjrnkerfisins eru mjg httuleg og arf ekki miki a fara rskeiis ar til a au valdi varanlegum skaa, jafnt heima fyrir sem heimsvsu. Lri er va httu essum heimi og jafnvel ar sem sst skyldi !

umrddum tkum er veri a leika sr a eldi sem gti breist t mannkyns-blvuu margfeldi og yri ekki slkktur svo glatt. Hinir gilegu stralueldar myndu ekki ykja miki ml eim samanburi !

Margir eru lfar sauargru, margir eru kosnir til gra verka, en svkja san allt sem eim var tra til a gera. Jafnvel Hitler var kosinn upphafi me lrislegum htti. vlka heimsblvun dr s kosning eftir sr !

N er hgt me fullum rtti a segja a msir smhitlerar su hr og ar vi vld. Hvernig stendur v, lrum vi aldrei neitt ? Af hverju er ekki hgt a losna vi slka vru af skildi mannkynsins ? Eru menn aftur farnir a s fyrir tilkomu einhvers Strhitlers, kannski Antikrists ?

Lri heiminum vissulega marga vini og vi skulum ekki gleyma v a a sr ekki langa sgu. a er me rum orum hgt a koma v kn og ngir virast fsir til ess verks. Viljum vi a a veri ?

Vi erum sannarlega ekki a troa veg til velferar me mrgu af v sem vi gerum. a er lngu tmabrt a taka upp ara stefnu. Ef mannkyni og framt ess a geyma sr gildi mesta eirri stefnumrkun, verur mrgu a breyta. a tti ekki a dyljast neinum manni !

Og n hfum vi ekki einu sinni efni v a ba me slkar breytingar. Lfi blessari jrinni okkar er nefnilega beinni daualei, a er a kafna mengun og skt. Jafnvel brnin eru farin a skilja a !

Vst er a ef Donald Trump verur endurkjrinn forseti Bandarkjanna nvember nstkomandi, verur a engu til stunings - nema breyttum helstefnuhttum mannkynsins – framhaldandi daualei !

Og v miur virist mannkyni enn sem fyrr vera villurfandi og algerlega frt um a bjarga sr til framhaldandi lfs essari jr !


Um ljs og myrkur samflagi manna !

Oft er tala um ljs egar vsa er til mannkrleika, gsemi og gsku. a er mjg skiljanleg vimiun og eins egar hatur, illvilji og ll dygg er kennd vi myrkur. samflagi okkar verum vi stugt vr vi hrif ljss og myrkurs lf okkar gegnum ll samskipti okkar vi ara !

Og a segir sig sjlft, a eftir v sem hrif ljss og gra gilda vera meiri v betra verur samflagi, en andstan btir hvorki samflagi n nokkurn ann sem reynir a eitra t fr sr me rangsnnu framferi. v arf alltaf a vera veri fyrir hverjum eim sem spillir samstu og eim vilja meal egna landsins a lta gott af sr leia !

seinni t hefur bori miki strauknum srgingshtti innan samflags okkar. Allt virist vera meti til vers og peningahyggja fer hamfrum. Flagsleg tengsl og fjlskylduleg skaast iulega vi yfirgang einstaklinga sem vira ekkert nema eigin hag. Traust milli manna fer sminnkandi og allt sem jnar illum tilgangi virkar sem niurbrot fyrir samflagsheildina !

eina t var sagt a lgin endurspegluu siferisstuna hverjum tma. a m vel vera a svo hafi veri, en seinni t hefur lagasetning alls ekki virtst endurspegla almenna siferisstu, enda oft tali a a s iulega veri - me msum lagasetningum - a styrkja stu einstakra vel megandi hpa innan jflagsins og yfirleitt kostna heildarinnar !

Mia vi gildi laga, ekkingu lgum og viringu fyrir lgum, mtti gefa sr a - a lgfrir menn og fringar v svii ttu a vera manna lghlnastir. En margir hafa miklar efasemdir um a svo s. Lgfringar virast geta komi sr allra handa klandur, menntun eirra tti a vera eim vivrun um httumrkin og hva langt megi ganga. a eitt segir okkur a mikil ekking lgum er alls ekki einhlt til a leibeina mnnum um farsla og dyggum prdda vegi !

Sumir virast einfaldlega annig gerir, a eir vilji nota unna ekkingu meira til ills en gs. a br sem sagt eim meira myrkur en ljs. Og egar srfrir menn lgum jflagsins eiga hlut me slkum htti, er ekki hgt a segja a ar s borin mikil viring fyrir v sem styrkt getur mannflagi. virist menntun eirra ekki hafa skila sr til mikils !

er llu heldur til staar tilhneiging til a misnota anna flk grundvelli einhverra yfirbura, kerfislgrar valdastu, fjrhagsgetu ea einhvers slks. a er vont a heyra af slkum mlum. Yfir eim er ekkert ljs. ar er myrkri eitt til staar slum, einbeittur brotavilji, hroki og forhering !

Samflags-sttmlinn gengur t anna. Hann segir okkur einfaldlega a vi eigum samlei mean vi virum smu gildi. egar vi httum v frum vi hvert sna ttina og samflagi httir a vera til sem slkt. Allt niurbrotsverk gegn gildum samflagsins er v liur v a skapa glundroa og stjrnleysi. a er ekki hgt a lta slkt vigangast !

Flk sem stundar slk niurbrotsverk verur v a sta byrg vegna framferis sns, hvort sem a er lglrt ea ekki. ryggi samflagsins krefst ess a settar su skorur vi slku. er tvrtt um a ra almannaheill. Enginn einstaklingur m komast upp me a a setja sig ofar lgum og svvira elileg samflagsleg lg me framferi snu !

slandi hefur almennt veri liti svo - a menn eigi a vera jafnir fyrir lgunum. v miur eru til mis dmi um anna og kerfisleg tilhneiging virist oft til staar me a lta suma f mjka srmefer !

Almenningsliti verur a vera veri fyrir v a misbeiting af slku tagi veri ekki stundu hr og gerist ekki venja. Slk varstaa hltur a vera a llu leyti gu okkar allra !

Reynum stafastlega a auka ljsi samflaginu og vsum alfari flum myrkurs og meina bug !


Nokkur hugvekjuor rtt fyrir jlin !

Vi sem lifum n erum afskaplega bundin vi a sem er, og eigum flest erfitt me a setja okkur inn astur linum tma. Af v leiir a vi erum alltaf a dma fyrri kynslir eftir eim mlikvara sem vi viljum hafa gildi dag. eim mlikvara sem vi teljum lklega hinn eina rtta hofmi nsins. En a voru arir mlikvarar hlutunum ur fyrr og vera arir mlikvarar hlutunum egar okkar kynsl er horfin af velli og gleymd a mestu !

egar nttruflin fara snu fram eins og au hafa gert a undanfrnu, ykir flki erfitt vi a a ba. au eru hamin, fara ekki eftir neinum reglugerum og beygja sig ekki fyrir neinu valdi. a er erfitt a reikna au t, jafnvel yfirstandandi tlvutmum. Flki finnst vont vi a a una, v a vill hafa frelsi til alls. Grundvallarstef Laodkeu-tmans er rttindi flksins, rttindi til hvers sem er !

Flk vill sjlfsngju sinni hafa alla sna hentisemi n tmum. a er jafnvel a skemmta sr vi a labba ofan ggum eldfjalla egar gos hefst. Og flestir su tali snu hlihollir nttrunni, einkum eirri sem eim sjlfum br, eru eir ekkert hrifnir af v egar hfunttran fer a spila eigin forsendum og gera eim lfi leitt. verur flk ergilegt alla kanta v vont veurfar setur v skorur og a vill engar skorur !

Eitt sinn var sagt kvi, a egar vellystar-menning kmi a utan me skipakomum, sti hn helst vi kaupstunum, v ef hn fri t fyrir – slenskt veur – frysi hn hel. a var miki til eirri umsgn og n egar skipakomur og samgngur vi landi fara helst gegnum hfuborgina, segir sig sjlft a a er helsta lei menningarinnar inn landi; ea alls ess sem yrfti - jarinnar vegna - a f a frjsa hel vi nttrulegar slenskar astur !

Af essum stum stndum vi sem fyrr frammi fyrir eirri einfldu stareynd, a slenskt mannlf er heilbrigast til sveita, dreifblinu, ar sem innflutt uppdrttarski og arfgeng mennska hefur enn ekki n a lama manndm og framtakssemi einstaklinga og samflags !

egar nttruflin minna sig me harvtugum htti, er a fyrst og fremst flki sveitunum sem fr a finna fyrir v. a er jafnan eldlnunni me b sn og fna og reynir . Vi hfum fengi a sj hva a getur teki tilfinningar bnda a urfa a berjast vi a a moka skepnur snar r fnn, rotlausri vileitni til a bjarga v sem bjarga verur. Vi ttblisflk ekkjum ekki sambrilegar astur nema a litlu leyti, etta grimmilega nvgi vi nttruna, egar hn ltur til sn taka og beitir afli snu !

Hvernig skyldi etta hafa veri fyrri tmum, egar harindi gengu yfir, egar Lurkar og fimbulvetur gengu hart a jinni, egar hafsinn lagist a, s forni fjandi, s bartta til lfs og bjargar sem var h ? Hn hltur a hafa veri hr ? a fllu lka margir, og sennilega vri margt sem tti sr sta, tali gagnrnisvert samkvmt ngildandi mlikvrum. En a gilti bara anna , ekki linkuleg sjnarmi ntarflks sem aldrei hefur urft a hafa fyrir hlutunum !

a er ekki lengra san en laust eftir 1880, a a kom um a bil sex ra harindakafli landinu okkar sem gekk mjg nrri mrgum. hrkk meira a segja kvi Volaa land af munni jskldsins okkar Matthasar og fjlmargir gerust vesturfarar, gfust endanlega upp lfinu hrlendis. Og san hafa stundum komi tmar sem hafa minnt okkur heldur gilega a a nttran getur veri varasm og a hn enn til mislegt grimmt og harhnjskulegt sem vi hfum kannski minna mtstuafl fyrir n en lngum ur !

Vi skulum v jafnan hafa a hugfast, a flk hefur bi vi langtum erfiari tma slandi, en n er hva nttruskilyri varar, og lifa af. essvegna erum vi hr dag. Og vi skulum ekki dma fyrri tar flk of hart eftir mlikvara ntmans. a er rangur mlikvari hva a snertir. Fyrri kynslir hu sna barttu snum tma og vi megum bta okkur llum samanburi ef vi tlum a standa okkur betur okkar tma !

Gngum v inn komandi jlaht me kk hjarta til eirra sem hafa undan okkur gengi um etta land, og heitum v a reyna a vaxta okkar manndmspund hvert og eitt, ekki eirra kostna, heldur eigin forsendum. sland arfnast ess, ekki sur en England, a hver maur geri skyldu sna – vi allar astur sem upp kunna a koma !

GLEILEG JL !


Innviir kerfisins og almannaryggi ?

Hruni sndi okkur svart hvtu hvernig hlaunaar eftirlitsstofnanir okkar voru raun og veru, hva r voru veruleikanum falskar og byrgarlausar. Margt gerist sem tti ekki a geta gerst ef kerfi virkai eins og flki var talin tr um a a geri !

San eru liin mrg r og flki hefur veri sagt a etta og hitt hafi veri laga, en hefur a veri laga ? Hvernig a tra og treysta yfirvldum egar trausti er ekki lengur fyrir hendi ?

Og nna kemur veurhvellur ! Ekkert meiri en stundum hefur komi ur. Hinsvegar var veri mun vtkara, ni svo til um allt landi. Og hva kemur ljs ? Kerfi olir ekki ennan eina hvell sem st tiltlulega skamman tma. Rafmagnskerfi klikkar og ar me allt samband ar og hr.

Fr hreinu ryggis-sjnarmii er etta alls ekki sttanlegt og segir okkur enn einu sinni a hlutir sem taldir voru lagi voru a alls ekki og illa haldi utan um heildar-skipulagi !

Varaafl reynist ekki fyrir hendi sumsstaar, virist hafa veri fjarlgt ea selt, ea a sumra sgn, ekki veri gert klrt til notkunar. Brotalamir ryggisnetinu virast hreint ekki far.

Margir ailar skipta kerfinu einhverjum hlutfllum milli sn og enginn virist byrgur egar heildina er liti. Handahfslausnir virast svo gripnar upp r urru egar allt er komi rot !

Varskip sem nttrulega a vera til staar fyrir arar neyar-skyldur, er til dmis lti vera rafmagnsst fyrir strt bjarflag svo dgum skiptir !

a sem st sig fyrst og fremst vi essar astur og stendur sig alltaf er bjrgunarsveita-fyrirkomulagi okkar. ar voru dir drgar sem lngum fyrr. n eirra sveita veit g satt a segja ekki hvar vi vrum eiginlega stdd essu landi ?

Maur hugsar me sr : Hva kemur ljs ef Katla fer a gjsa ? Fer allt handaskolum og ar me einhver mannslf ? Hva ef meirihttar Heklugos dynur , er einhver vibragstlun f og reynd og klr varandi a ?

Hva ef meirihttar eldgos yri Reykjaness-skaganum ea jarskjlfti af yfirstr hfuborgarsvinu ? a getur margt gerst essu landi og tknin hjlpar okkur ekki miki ef hn dettur ll t rlagastundu ?

N verur a taka essi ml fstum tkum. ryggiskerfi landsmanna ekki og m ekki fara eftir einhverri helmingaskiptareglu milli einkaaila og rkisins, ar sem samhf og byrg yfirstjrn virist ekki vera fyrir hendi. a er sama gfuferli og er a rsta heilbrigiskerfinu !

etta ryggiskerfi verur a vera hndum Rkisins og Rki verur a vera byrgt heild fyrir lfsheill jarinnar og geta snt me trverugum htti a a s hgt a treysta v til ess a standa ar viunandi veri !


1OO r fr fjldamorunum Amritsar !

13. aprl essu ri voru hundra r liin fr v a Bretar frmdu fjldamor Indverjum Amritsar Indlandi. Umrdd fjldamor eru lka oft kennd vi Jallianwala Bagh. Frisamur mtmlafundur gegn yfirrum Breta var gangi almenningsgari og nokkur sund manns hfu safnast ar saman til a hla rumenn !

arna voru samankomnir almennir borgarar, sem ttu sr einskis ills von, en a var illt asigi og a kom fljtt ljs a ningur var nnd.

Breski hershfinginn Reginald Dwyer kom vettvang me herli. Hann hafi me sr vlbyssuvagna en gtur a garinum voru svo rngar, a hann gat ekki komi eim vi. En hann lt loka leium a svinu og hermenn sna hefja skothr mannfjldann n nokkurrar vivrunar !

Eftir um a bil 10 mntna stanslausa skothr varnarlaust flki voru hermennirnir ornir svo til skotfralausir, enda bi a skjta a tali er um 1650 skotum. Tala frnarlamba var talin samkvmt breskum heimildum 379, en indverskar heimildir segja um 1000 manns hafi falli og ar a auki nokkur hundru srst, sumir af eim mjg illa. Meal frnarlambanna voru sg yfir 40 brn, ar af eitt aeins 6 vikna gamalt !

Dyer hershfingi var auvita hetja augum sinna lka og ar me efri deildar breska ingsins, en gerir hans voru hinsvegar gagnrndar mjg neri deild. Herbert Asquith fyrrverandi forstisrherra og Winston Churchill verandi hermlarherra fordmdu atburinn. Bir tku ar krftuglega til ora !

Rithfundurinn frgi og Nbelsverlauna-hafinn Rudyard Kipling, sem fddur var Indlandi og lifi ar sn fyrstu r, sagi hinsvegar a Dyer hefi gert skyldu sna eins og hann s hana. Kipling hefur lklega tali fjldamorin hluta af v sem hann kallai byri hvta mannsins, en a var einhverskonar fegrunar-tfrsla hans af bolegu framferi nlenduveldanna snum tma !

Rabindranah Tagore, hinum indverska Nbels-verlaunahafa, var aftur mti gjrsamlega misboi. Hann skilai riddaratign sinni aftur til breskra yfirvalda me eim ummlum ,,a slkir fjlda-moringjar vru ekki hfir til a veita rum neina titla ea viringarheiti !”

Eftir fjldamorin voru sett herlg svinu og yfirmenn Dyers virtust fullkomlega sttir vi ennan verkna hans. Hann hlaut hinsvegar heiti “Sltrarinn fr Amritsar” meal Indverja. Bresk stjrnvld reyndu fyrstu a hindra frttir af atburinum en a var nttrulega engin lei og ekki hgt a agga niur slkan glp !

Rannsknarnefnd var v sett laggirnar og Dyer hershfingi var kallaur fyrir hana. Hann var spurur hvort hann hefi nota vlbyssurnar ef hann hefi komi vgnunum vi ? J, hann taldi a hann hefi gert a. Myndi a ekki hafa tt a tluvert fleiri hefu falli, var hann spurur ? Hann geri r fyrir v !

Rtt er a minna a essi atburur gerist rtt eftir lok fyrri heimsstyrjaldarinnar og virist sem ltill lrdmur hafi skila sr til sumra manna eftir mori eim rum. Dyer hershfingi var heldur ekki krur fyrir mor ea dreginn fyrir herrtt. Hann var bara sendur heim og ar lst hann reittur ri 1927 n ess a hafa snt nokkra irun !

Sum bresk bl hgri kantinum lstu honum sem hetju, en hi frjlslynda bla Westminster Gazette sagi : ,, Enginn einn atburur gjrvallri sgu okkar Indlandi hefur greitt trausti Indverja breskri rttvsi eins ungt hgg og fjldamorin Amritsar !”

Afleiingar fjldamoranna uru gfurlegar og fjldi Indverja, sem ur hfu veri hlutlausir ea jafnvel hlynntir Bretum, snerust gegn eim og krafan um a Bretar hypjuu sig burt fkk straukinn slagkraft !

Gandhi tk a skrt fram a essi glpur sndi meal annars hva breska yfirstjrnin Indlandi vri fjarri v a standa ar heilbrigum grundvelli. a eina rtta sem Bretar gtu gert vri a koma sr burt !

Margt vri hgt a segja fleira um ennan gnaratbur, en hr skal staar numi. En fjldamor essi eru enganveginn eina hryjuverki sem Bretar unnu mean eir komust upp me a deila og drottna hinum fjlmrgu nlendum snum va um heim. S saga er enn skrifu a mestu !

Enn dag hafa bresk stjrnvld ekki beist opinberlega afskunar v sem gerist Amritsar, frekar en Tyrkir meferinni Armenum. Ekki hefur heldur virst vera mikill hugi meal vestrnna sagnfringa a rekja umrdda sgu. a er lklega illa borga fyrir slkt !


Um hernm hugvana ginningar !

Sumir menn virast annig gerir, a a er alveg sama hva lrir eir vera sklavsu, eir koma alltaf fyrir eins og srstk dmi um rngsni og sumum tilfellum getur s rngsni komi fram me yfiryrmandi htti bkstaflega llum athfnum vikomandi einstaklinga !

Sem betur fer eru slk fgatilfelli ekki beint algeng, en hver sem kynnist einu slku tilfelli mun fljtt komast skoun, a a s heppilegast heimsvsu a au su sem allra fst !

Eitt af v sem afhjpar einna helst rngsni slkra manna sem hr um rir, er a eir ahyllast ungir a rum einhverja kenningafri. Hn heltekur san svo a ekkert anna kemst a huga eirra. eir vera nnast a sem sumir vilja kalla andsetnir !

egar svo er komi, nota eir allt til ess a halda fram trnaar-kenningunni, eir sna allt a henni, ekki sst aukna menntun og allar lrdmsgrur sem eir mgulega komast yfir. a verur allt a rhyggju kenningarinnar hj eim. eir n v ekki nokkurn htt a lifa elilegu lfi !

eir koma sr upp frilegum trnaargoum, sem vera stalli hugarheimi eirra mean ndin ktir vitum eirra. eir ferast annig einhjli rngsninnar gegnum allt lfi. Slkir menn vera auvita seint frjlsir hugsun, jafnvel eir kunni a vilja kenna sig vi frjlshyggju !

a er raun og veru hgt a lta slka innan gsalappa fringa sem afar brjstumkennanleg grey. Jafnvel tt eir belgi sig yfirleitt upp me miklum lrdmshroka, er vitekin venja a lti mark er teki eim. eir loka sig af me reytandi rhyggju sinni. Flestir reyna a sneya hj eim, svo eir eru oftast einir sr sjlfskapari eyimerkurgngu !

slandi geta eflaust veri nokkrir menn af essu tagi, en a er kannski aeins einn sem er verulega ekktur sem slkur. Og hann er trlega a margra mati samnefnari fyrir allt a sem sagt er hr a framan. Og eins og margir munu vita, hann sn trnaargo og au eru vafalti bku og stimplu sl hans og sinni fyrir lfst !

a eina sem slkir menn geta hugsanlega kennt rum og lklega helst mevita, er a a urfi a umgangast ll kenningakerfi me mikilli var, svo menn tni sr ekki alfari inni myrkvii eirra, sjlfum sr og rum til meins og mu. eir eru nefnilega lifandi dmi um a hvernig fer og a eru rlg sem allir ttu a forast !


Nsta sa

Höfundur

Rúnar Kristjánsson
Höfundur er húsasmiður og býr á Skagaströnd.

Eldri frslur

Jan. 2020
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Heimsknir

Flettingar

  • dag (25.1.): 22
  • Sl. slarhring: 25
  • Sl. viku: 212
  • Fr upphafi: 205289

Anna

  • Innlit dag: 15
  • Innlit sl. viku: 101
  • Gestir dag: 14
  • IP-tlur dag: 14

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband