Leita frttum mbl.is

Um mefer yfirvalda lrinu !

eina t var eftirfarandi vsa ort slandi og gott ef hn passai ekki gtlega vi hnvetnskar astur eim tma :

Lri er sem ljs vindi,

lti er ar um skjl og vrn.

En eru mikil mannrttindi

ef maur arf ekki a kjsa Bjrn !

essi einfalda vsa getur sagt okkur mislegt ef vi skoum hana nnar. fyrsta lagi er lri ekki mikils viri ef a hrekst til og fr fyrir hverjum kenningarvindi. a arf skiljanlega a vera til staar sem stugt og traust stjrnarfyrirkomulag og veita skjl og vrn fyrir samflagi.

Og lri arf nttrulega a geta boi upp raunhfa valkosti egar kosi er. Menn urfa a vera eirri stu a geta kosi ara en Bjrn - ef eim snist svo. Lri snst nefnilega um a a hafa val. Stundum festist kvein fulltraskipan svo sessi til langs tma, a vali verur hsta mta umdeilanlegt, og a ttum vi til dmis a ekkja hr Skagastrnd.

Eitt sinn var ort til forna:

ttak nsta vl

ntra drengja.

N er lfshali

einn krki.

Og egar lfshalar eru einir krki, er ftt um fna drtti lrismlum, hvort sem vi rum um Skagastrnd ea nnur samflagsumdmi.

eir sem kosnir eru fulltrakosningu sem umbosmenn lris urfa a vera frir um a starfa lrisanda. En a er v miur miki um a, a fjldinn allur af mnnum virist alltaf skjast eftir a f umboi en ekki til a starfa eim anda sem v a fylgja. Arar hvatir liggja oft a baki eftirskninni og sumar eirra eru vgast sagt langt fr allri lrishugsun. i oft snst mli snilega - fyrst og fremst um a - hva vikomandi geti fengi sinn hlut og hvernig hann geti grtt sem mest valda-astunni.

Me a huga getum vi fari a ra um margvslegt misrtti sem skapast af mannavldum og leiir oft til mikillar rangtlkunar eli lrisins. Sumum ramnnum er nefnilega bsna gjarnt a grpa til slkrar rangtlkunar egar eir neyast til a verja vafasamar gerir snar opinberlega.

Eitt af v sem oft er gripi til slkum tilfellum, er a kalla til srfringa til a mata almenning. er sagt a veri s a kynna faglegar stareyndir og upplsa flk um stu mla. Og a er eins og ekkert liggi a baki nema lngunin til a bera sannleikanum vitni.

Oftast kemur ljs egar grannt er a g, a hinir tilkvddu upplsingagjafar eru beinharir hagsmuna-ailar sem eru eingngu a tala fyrir eim framgangi vikomandi mls sem eir vilja a eigi sr sta. A baki liggja leyndar augunarvonir og tensluform einstaklinga ea fyrirtkja. Hagsmunir almennings eru ar yfirleitt vs fjarri, en mjg oft notair sem yfirvarp.

Sveitarstjrnarlg og nnur varnartki heildarhagsmuna eru iulega snigengin egar srhagsmunirnir kalla me leitnum einkarfum.

ekkjum vi ekki ll mis dmi um vinnubrg af essu tagi ?

Og svo ver g auvita a nefna a, a nafni lrislegra stjrnarhtta hefur veri byggt upp afar strt og urftarmiki aftukerfi essu landi. Me misskonar plitskum sjnhverfingum hafa veri hengdir utan lri allskonar kostnaarliir sem raun eru hreint ekki til komnir flksins vegna, heldur til a hygla msum einstaklingum og ailum sem stjrnvld hverju sinni vilja hlaa undir.

Allt er slkt samt gert nafni lrisins og sagt til ess gert a styrkja a, en raun veikir a undirstur ess og jnar sst af llu almannaheill.

Sem dmi um slk vinnubrg m nefna tilhneigingu alingis til a skipa srstaka umbosmenn fyrir etta og hitt. Eins tilhneigingu annarra yfirvalda me tnefningu svonefndra svisstjra tugatali, missa eftirlitsaila og allra handa sporslurakka hin og essi verkefni. Margar af essum starfslegu uppstillingum eru hreint t sagt gervistrf jflaginu og vibtarfylling aftukostna ess.

etta httalag gefur valdamnnum fri til ess a setja msa ginga sna vel launu embtti og verlauna annig fyrir fylgispekt vi flokk og eltu. Me slku rslagi hefur meira a segja sjlfri menningargyjunni veri umsni svo, a hn er miki til htt a sinna snu hfuhlutverki, a sj til ess a menningin spretti fram mannlfinu fyrir eigin krafti. dag er menningargyjan nefnilega orin a framfrslufulltra kerfinu og gerir ekki meira en a framfleyta llum eim sem hanga utan henni og hafa sogi sig ar fasta. ar bsna margt ori lti skylt vi menningu n til dags.

Vi hljtum lka a vita a a hafa hreint ekki svo fir handhafar framkvmdavaldsins veri harir hyglingarmla-rherrar og snara tpilega t bitlingum til sinna aliklfa. Svo er reynt a telja almenningi tr um a slkt og vlkt s gert til a tryggja hagsmuni hans, en svo er auvita ekki og fjarri llum sanni.

essir umbosmenn ea talsmenn sem settir hafa veri laggirnar sustu rum, eru skiljanlega vita gagnslausir og bara til ess a snast. eim er veifa framan almenning fjlmilunum eins og skrautfjrum lrislegra stjrnarhtta, en raun og veru eru eir bara srvaldir kerfispkar, sem f velknunarleyfi valdsmanna til a fitna fjsbitum stjrnkerfisins, og kostna vi uppihald eirra og ngtastu er almenningur ltinn greia.

essum efnum er um hreinan blekkingarleik a ra og lri gert a leiksoppi loddara. a sitja bsna margir Herdesar og Platusar skrifstofum rkiskerfisins slandi dag og skipa flki fram og aftur um rammflknar eyublaaslir Stra-Brur og oft er vimti hj essum hreiurfuglum kerfisins talsvert anna en a tti a vera. Fsleiki slkra manna til a jna lrinu og gildum ess er v reianlega besta falli umdeilanlegur.

Rangtlkun og misnotkun lri hefur oft leitt af sr hrmungar, sem eru gildi nttruhamfara, svii hins mannlega samflags. eru stundum unnin verk sem eru - bkstaflega tala - efnahagsleg hryjuverk gagnvart velfer almennings og slk verk eru gjarnan unnin af sakhfum stjrnmlamnnum og eim sem vaa vellystingum skjli eirra.

a hefur lka komi skrt ljs a undanfrnu a mjg erfitt er, og virist reyndar nnast gerlegt vi nverandi astur, a skja ml gegn stjrnmlamnnum hrlendis sem - til dmis - eru taldir hafa sofi eirri ryggisvakt sem eir ttu a standa fyrir jarheill. ar hefur samtrygging ramanna komi fram svo gefelldri mynd a hn er beinlnis hrollvekjandi egar hugsa er til lrisins og velferar almennings hr essu landi.

Einn hpur jflaginu talar miki um " viringu alingis " og a eru eir sem ar sitja. Arir sj ekki stu til a tala miki um a sem eim finnst hvergi snilegt. a m samt vel vera a viring alingis s einhversstaar til, einhverju formi, en hn er reianlega ekki miki umfer innanlands og kemur ar af leiandi lti vi sgu hugsanalfi landsmanna.

ingmenn virast v flestir hafa tta sig v a ef viring alingis a vera hugtak og gildandi einhverri umru, veri a bara a vera eirra milli. Svo skemmtilega hefur lggjafar-samkunda jarinnar falli liti jarinnar og sett niur sustu rum, a viring hennar er ori ekkt hugtak utan ingsalarins.

Innanrkisrherra sagi tvarpi um daginn, varandi endurupptku ingsins landsdmsmlinu, lklega til a skra undarlega afstu sna v mli : " g kva a ganga li me samvisku minni !"

Hvernig ber a tlka essi or hans ?

Var hann ekki lii me samvisku sinni ur ? Er hann stundum ru lii en hn vill a hann s ? Hvaa leiarmerkjum fylgir maurinn eiginlega ?

Svona orskrpishttur er mjg algengur eim frsum sem fr stjrnmlamnnum okkar koma og sna hva eim verur stundum hlt v a verja tkifris-sinnu vihorf sn.

ar vaa eir svo elginn a eir fara stundum heilu hringina afstu til mla smu runni og virast samt ekki sj neitt athugavert vi a sem eir eru a segja. Og lengst af eru eir feluleik vi lri.

En htastundum, upphafinni veldisvmu, tala kannski essir smu menn um rfina opnu lri, viringu fyrir andstum sjnarmium og a allt urfi a vera gagnstt og hreint !!!

Svona eru n essir svoklluu ramenn okkar og a flestum tilfellum - byrgarlausir bullukollar................!

Vi munum a vntanlega mrg a nverandi forseti slands bau sig fram snum tma til a vera ryggisventill milli ings og jar. Hann talai oft um a eim tma, a jin yrfti a vita sem gleggst um ml og mlatilbna og ramenn yrftu a tala skrt og hreinskilningslega til almennings um nausynjar lands og jar hverju sinni.

nrsru sinni til jarinnar n um ramtin, talai hann ekki skrar til jarinnar en a varandi a hvort hann tlai a gefa kost sr fram, a enginn maur vissi eftir hva honum bj huga. Hann var nefnilega bara eins og hann hefur alltaf veri - hinn ri og slungni plitkus !

En etta er a sjlfsgu ekki hreint framferi af hans hlfu - hvorki gagnvart jinni n gagnvart eim sem hugsanlega hafa veri me a huga a gefa kost sr kosningum til embttis forseta slands essu ri.

Fyrri forsetar hafa mr vitanlega tali sr skylt a segja jinni hreint t nrsvarpi akomandi kosningars, hvort eir hygu frekara frambo til embttisins ea ekki. a er v meira lagi skrti a maur sem haft hefur mrg or um a a ramenn eigi a vera skrir og afdrttarlausir orum snum egar eir varpi jina, skuli hafa tala me eim dularfulla htti sem forseti geri um sustu ramt.

Af hverju skyldi hann hafa vali a tala svona skrt um ml sem hefi urft a setja fram me skrum og skilmerkilegum htti ?

Vi skulum nefnilega gera okkur fulla grein fyrir v a a hefur veri gert vitandi vits og kveinn tilgangur legi bak vi ann gjrning.

Og a arf svo sem ekki a vera erfitt a tta sig v hva valdi hafi essum lkindaltum forsetans. Me essu er hann sennilega a reyna hi mgulega - a vera sjlfum sr samkvmur.

Forseti hefur nefnilega lti or falla um a linum tma, a sextn r embtti forseta vri langur tmi, og margir hafa v liti a hann myndi lta ar vi sitja, en n er staan einfaldlega s a aumingja manninn langar til a vera lengur Bessastum !

Og er leiin essi, a f gamla vini og hangendur til a safna undirskriftum til a skora hann a gefa kost sr fram. Og Mikki ms og margir fleiri eru - eins og fram hefur komi - tilbnir a styja hann !

a arf svo sem ekki a kenna lafi Ragnari Grmssyni neitt svona mlum. Hann ekkir etta allt saman og veit alltaf hva hann a gera til a tolla sviinu mean leikriti er gangi. framhaldinu getur hann svo sagt hlfpartinn afsakandi : " Ja, g tlai n a htta, en vegna hins mikla fjlda skorana sem komi hafa fram, get g ekki anna en ori vi beini svo strs hluta jarinnar og gefi kost mr fram !"

a verur ekki af lafi Ragnari skafi a hann er flttumeistari mikill stjrnmlataflinu, en hann er a fyrst og fremst fyrir sjlfan sig en ekki slensku jina. Og eins og ra m af nrs-varpi hans, virist lrishugsun greinilega ekki aalatrii ankagangi hans, frekar en margra annarra ramanna okkar, heldur llu frekar ferilskrin - og a sem kalla m - hfleg metnaarlngun til valda og hrifa.

a verur lklega dauflegt fyrir laf Ragnar a lifa egar Bessastaa-tmi hans er a baki, v a hltur n a koma a v a hann htti hann htti ekki nna. En lri verur vonandi til essari jr og essu landi eftir hans dag, hann hafi ekki lagt v srlega miki li - a mnu mati - mean hann hafi sn gu tkifri til ess.

a sama m reyndar segja um stjrnmlamenn essa lands, sem virast tkifrissinnar upp til hpa og seint verur sagt a hugsjnirnar flkist fyrir eim. Fstir eirra virast n v a rsa yfir mealmennskuna og a er vissulega srt til ess a vita. sland sannarlega skili betra forustuli en a sem n situr ingi og virist einkum gera sr far um a lifa fyrir ofan jina, n ess a lta sig nokkru skipta rlg mannkjarnans landinu.

En fyrir hetjulega bartta liinna kynsla erum vi slendingar hr enn og vi urfum a standa okkur vrn jlegrar samstu, svo verk kynslar foreldra okkar og kynslar foreldra eirra, veri ekki rifin niur a fullu og sett eld srhagsmunahtar eirrar yfirstttar sem skpu hefur veri og hlai linnulaust undir landinu sastliinn aldarfjrung ea svo.

egar frjlshyggjan var kynnt hr landi um 1980, sannaist fljtt a egar srgskan fer upp fer manngskan niur. Frjlshyggja er tfarin hgri stefna sem jnar eigingirni og srhagsmunum t sar.

Heiti er auvita srvali blekkingarskyni, en boar raun frelsi frra til a kga marga, frelsi hinna auugu til a fara snu fram og standa ofar lgunum. Frjlshyggja er v andheiti lris og gnun vi a. Efnahagskollsteypan var skilgeti afkvmi frjlshyggju-stjrnarfarsins sem ri hr svo lengi fyrir 2008 og leiddi af sr ᠠ miklu gfu fyrir land og j sem hruni var og er.

Mannkynssagan snir okkur a egar miklir lgu og erfileikatmar fara um jflg, er tiltlulega algengt a upp rsa mikilmenni meal ja, menn me sn fyrir nja framt, menn sem taka a sr a leia jir snar gegnum fr og hrmungar yfirstandandi tma og vera viurkenndir leitogar lands og ls. Slkan mann ttum vi Jni Sigurssyni en san hefur enginn risi me slku atgervi til vegs og viringar essu landi.

Hvernig skyldi standa v ? Ekki tti menntunina a vanta, egar a liggur fyrir a ungt flk, svo sundum skiptir, er tskrifa sem langsklagengnir srfringar svo til llum svium samflagsins, me meistaragrur essu og hinu. Svo a er von a maur spyrji, hvar er atgervi, hfnin og sigurviljinn til jlegrar umskpunar og lrislegra framfara ?

g held a a vanti dlti miki etta gerilsneydda grusafn sem er haft fyrir menntakerfi hrlendis. Mr snist vi aallega vera v a skfla flki gegnum a - n ess a hira um ea athuga hvort hfileikar su me fr.

g held, v miur, a a vanti alveg slina slenskt menntakerfi ! Vi sendum langsklagengi flk sundatali t jflagi, en a virist f litla sem enga sifrilega undirstu sklunum, enga jlega framtarsn. v virist bara innprenta a a s komi me lrdmsgrur og eigi v a geta spjara sig lfinu - rum betur - prvat og persnulega. a s a eina sem skipti mli.

En slkt hafurtask yfirborsmennskunnar er ekki ngilegt veganesti fyrir einn ea neinn. Hugarfarsleg hollusta vi raunhf gildi er ar slrnu lgmarki. Menntun og reynsla arf a haldast hendur og nm sem einskorast vi sjnarmi efnishyggju og srgsku n andlegra hugsjna er kjarnalaus niurstaa.

Vi urfum a breyta essu, vi urfum a fella niur hin lgkrulegu vimi sem gilt hafa og hefja andann ofar efninu, hefja hann til vegs og viringar jlegri hugsjn fyrir gu, mannlegu samflagi.

slenska jin hefur gengi gegnum margt - vi slendingar hfum ori a ola hafsa og eldgos, hungur og kuldavetur, svartadaua og stru blu, kirkju og konungsvald, Muharindi og mikinn landfltta, spnsku veikina og spillt rkiskerfi, kvtakerfi srhagsmuna og ausfnunar frra tvaldra, frjlshyggju og efnahagshrun.

N urfum vi a standa saman gegn arrni og srhyggju, standa saman nafni lris og elilegra mannrttar sjnarmia og byrja a byggja upp heilbrigt samflag, - samflag sem treystir tilveru sna llum eim gu gildum sem hafa gert a a verkum a slensk j er - rtt fyrir allt - enn til !

Flutt Kntr-tvarpinu nlega ttinum - lrisntum - vi mikla andstu tknipkans, sem geri mr og tvarpsstjra lfi leitt.


Sasta frsla | Nsta frsla

Höfundur

Rúnar Kristjánsson
Höfundur er húsasmiður og býr á Skagaströnd.

Eldri frslur

Jan. 2020
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Heimsknir

Flettingar

  • dag (25.1.): 23
  • Sl. slarhring: 26
  • Sl. viku: 213
  • Fr upphafi: 205290

Anna

  • Innlit dag: 16
  • Innlit sl. viku: 102
  • Gestir dag: 15
  • IP-tlur dag: 15

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband