Leita ķ fréttum mbl.is

Betra seint en aldrei !

 

Nżveriš birtist ķ bęndablašinu, žjóšlegasta og besta blaši landsins, grein eftir Gušna Įgśstsson fyrrverandi Framsóknargoša sem var ķ alla staši athyglisverš. Gekk hśn mešal annars śt į žaš aš Ķslendingar reyndu aš vera vakandi en ekki sofandi gagnvart žeirri hęttu sem óneitanlega felst ķ žvķ aš aušugir śtlendingar séu aš kaupa hér upp land ķ stórum stķl !

 

Žaš er helst aš heyra į žessari grein Gušna aš sofandahįtturinn sé slķkur hjį rįšamönnum aš uppkaup lands fari senn aš nįlgast hlašiš į tilteknum Gunnarsstöšum, žar sem žekktur vökumašur frį žvķ fyrir hrun var alinn og leiddur į legg į sķnum tķma, en sį skallagrķmur hefur aš žvķ er viršist dregiš żsur aš mestu sķšan, en žó lķklega ekki laxa !

 

Bitleysi og ręfildómur forustumanna ķ hérlendri pólitķk, einkum žeirra sem taka žįtt ķ rķkisstjórnar-samstarfi, er reyndar sķreynt vandamįl ķ sögu ķslensku žjóšarinnar. Allskonar frjįlshyggjusżking viršist hafa spillt žjóšlegri framtķšarsżn žeirra flestra svo mikiš aš fįtt eitt sé žar eftir af heilbrigšum višmišum !

 

Gušni segist ķ grein sinni harma žaš aš hafa sjįlfur veriš nokkuš sofandi ķ žessum efnum mešan hann var rįšherra og valdamašur, en žaš er ekkert nżtt aš slķkir menn tali um žaš eftir į aš žeir hefšu viljaš gera meira. Jafnvel žeir sem ekkert geršu taka žannig til orša og žykir mörgum žaš skrķtiš. Meš žessu er ég ekki beinlķnis aš segja aš Gušni hafi ekki gert neitt, en hinsvegar hef ég žį skošun aš žaš liggi engin umtalsverš afrek eftir hann frį stjórnmįlaferlinum !

 

Til žess aš hann kęmi einhverju slķku ķ verk, var hann lķklega oftast of önnum kafinn sem skemmtikraftur hér og žar. Gušni žykir nefnilega skemmtilegur mašur og er žaš lķklega. Sjįlfsagt er hann fjölbreyttur til ešlis og anda, en ekki vil ég į nokkurn hįtt halda žvķ fram aš hann sé vondur mašur. Lķklega er hann miklu nęr žvķ aš vera góšur mašur, en žaš er nś einu sinni svo aš viš sendum menn į žing og ķ rįšherrastóla til aš žeir geri gagn. Žaš hafa hinsvegar oftast veriš afskaplega mikil afföll į žeim vęntingum žjóšarinnar !

 

En umrędd grein Gušna ķ Bęndablašinu er gott framtak og lķklega er hann aš gera eitthvert gagn meš svo skeleggu tilskrifi. Žaš var žį kominn tķmi til. Ég var eiginlega svo įnęgšur meš hinn blįeyga hugsjónamann fyrir vikiš, aš ég klippti greinina śr blašinu og ętla aš geyma hana um sinn !

 

Viš žurfum alltaf į žvķ aš halda aš eiga forustumenn sem geta svaraš kalli žjóšarinnar į hverjum tķma og variš sjįlfstęši hennar og lķfshagsmuni.

Žegar menn eru valdamenn og geta lįtiš verkin tala žurfa žeir aš gera žaš !

 

Tķminn er nefnilega bżsna fljótur aš lķša og žaš veršur aš nżta tękifęrin mešan žau gefast. Žaš er öllu leišinlegra fyrir menn žegar žeir neyšast kannski til aš segja sķšar afsakandi : ,, Eftir į aš hyggja sé ég aš ég hefši įtt aš gera žetta og gera hitt !”

 

En samt er alltaf į vissan hįtt mannsbragš aš žvķ aš menn gangi ķ sig og jįti aš betur hefši mįtt gera ķ żmsum mįlum. Og um frelsismįl lands og žjóšar veršur alltaf aš standa vörš. Sś barįtta krefst žess af hverri nżrri kynslóš aš menn séu į verši – vakandi !

 


Blašamenn skipta mįli – fyrir okkur öll !

 

Žaš er flestum mönnum kunnugt, žeim sem į annaš borš hugsa, aš blašamenn eru og eiga aš vera sérstakir varšgęslumenn réttlętis ķ samfélaginu og vökumenn almennra mannréttinda. Komi žaš fyrir aš žeir skili ekki žeim skyldum sómasamlega af höndum er gefiš mįl aš eitthvaš illt og spillt fer ķ gang fyrir alvöru !

 

En sem betur fer hafa blašamenn oftast žekkt sķnar skyldur og stašiš fyrrnefnda öryggisvakt meš sóma, variš sķn samfélög meš hollustu og įbyrgšarkennd žannig aš margt er ķ betra fari en annars vęri. Viš megum žvķ sem borgarar žessa lands vera žakklįt fyrir störf žeirra og stefnufestu !

 

En žaš eru til öfl ķ žessu samfélagi okkar sem sżnilega meta ekki mikils störf žessarar stéttar og vilja greinilega bśa aš žeim sem žar starfa meš žeim hętti aš ekki sé unnt viš žaš aš bśa. Žaš er eflaust hęgt aš žagga nišur ķ mönnum meš żmsum hętti žvķ allir žurfa – jś – sitt lifibrauš !

 

Eftir žvķ sem kjör blašamanna versna mį reikna meš aš vęgi žeirra ķ daglegri umręšu verši minna og kannski er žaš einmitt eitthvaš slķkt sem er ķ sigtinu hjį žeim öflum sem vilja aš öll umręša sé žeim žóknanleg og aš ekki sé fariš aš tala um neitt sem getur oršiš žeim óžęgilegt !

 

Viš vitum lķka aš žeir eru ekki svo fįir blašamennirnir sem hafa goldiš fyrir žaš meš lķfi sķnu ķ žessum heimi aš segja frį hlutum sem ekki eru ķ lagi, aš vera talsmenn sannleikans, aš opinbera žaš sem sumir vilja aš fari leynt. Žį fórn ber aš virša žvķ hśn hefur fyrst og fremst veriš fęrš af höndum til verndar sišušu samfélagi og almennri velferš !

 

Žegar aušvald einhvers lands kemst upp meš žaš aš kśga blašamenn og skerša lķfskjör žeirra og lķfsafkomu er mikill sigur unninn ķ žįgu hins illa. Žį er vökumannastétt almennra mannréttinda svipt vopnum sķnum og kannski kefluš um sinn. Starfsfrelsi hennar er žį heft og ešlilegar ašstęšur ekki fyrir hendi mešan svo stendur !

 

Žegar slķkt viršist ķ uppsiglingu er hęttulegt įstand aš myndast. Įframhald af žvķ tagi getur leitt af sér višvarandi sišblindu og ašför aš lżšręši og heilbrigšum lķfshįttum. Žaš mį ekki gerast aš mįlin fari ķ slķkt far !

 

Nś hafa blašamenn landsins sżnt žaš, ķ atkvęšagreišslu um samningskjör sem žeir telja óbošleg, aš žeir eru ekki į žvķ aš lįta kśga sig og kefla. Nęrri 75% žeirra segja žaš eitt meš atkvęši sķnu aš žeir lįti ekki fara žannig meš sig. Žeir ętla sem sagt ekki aš lįta svķnbeygja sig !

 

Sś afstaša žeirra sżnir manndóm og megi žeir halda samstöšu sinni og uppskera ķ gegnum hana ķ samningum žį nišurstöšu sem felur ķ sér žį viršingu sem störfum žeirra ber og įsęttanleg er !

 

 

 


Blóšug Bókatģšindi !

 

Fyrir nokkrum dögum komu Bókatķšindi įrsins ķ mķnar hendur. Alltaf hef ég nś haft gaman aš žvķ aš skoša hvaš er veriš aš gefa śt og fara yfir žęr bękur og žaš lestrarefni sem žar er kynnt. En nś fannst mér heldur betur fariš aš syrta ķ įlinn ķ śtgįfumįlum hvaš bókmenntalegan įvinning snerti !

 

Žaš voru hreint ekki margar bękur į bošstólum sem mér fundust įhugaveršar. Ótrślega margar bękur voru ķslenskar eša erlendar moršsögur. Žaš virtust allflestir rithöfundar vera komnir meš sitt ķ žann farveg, sem ég vil kalla einhliša peningasóknarleiš. Žetta virtist vera eins og ķslenska feršamennskuęšiš hefur lengstum virtst vera – allir aš sękjast eftir aš gręša į žvķ sama !

 

Barnabękurnar viršast žó enn sleppa aš mestu leyti viš žannig mešferš, en sumar bękur ķ žeim flokki undirstrika samt aš mķnu mati, aš ekki sé veriš aš ala börn į mjög uppbyggilegri bókmenntafęšu. En žaš er ekki ólķklegt aš jafnvel barnabókaflokkurinn fari aš bera nokkurn keim af moršsagnaflóšinu žegar fram ķ sękir og vęri žaš sannarlega mjög mišur !

 

Žegar ég fór aš skoša kynningu bókanna, frumsaminna og žżddra, virtist žar margt bera aš sama brunni og vera hvaš öšru lķkt. Žar mįtti finna umsagnir af žessu tagi:

,,Blóšfórn ķ Ikea, barni ręnt, heimili ataš ķ blóšblettum, prestur myrtur į Grenivķk, śtigangsmašur myrtur og feršamenn hverfa sporlaust, mannslķk og tvö hundshrę finnast į vķšavangi ķ Fljótshlķš, skelfilegur glępur skekur Eyrarbakka, kona finnst lįtin ķ klefa sķnum į Hólmsheiši, morš framiš į Sśšavķk, sjįlfsvķg, kona hverfur sporlaust, myrkraverk innan stjórnkerfisins, innflytjandi finnst lįtinn, ung kona finnst myrt ķ fjörunni viš Akranes, rašmoršingi, rangur dómur og lķk ķ Snorralaug !”

 

Žetta finnst mér nś vera oršinn drjśgur skammtur af višbjóši, en af nógu er aš taka, lķtum ašeins frekar į žaš sem ritaš hefur veriš sem hugarfarsleg jólafęša landsmanna ķ įr :

 

,,Lķk rekur į land, illa fariš lķk finnst ķ Grįbrókarhrauni, dularfullt morš framiš ķ Reykjavķk, kona myrt į heimili sķnu, tvęr konur liggja ķ valnum ķ Reykjavķk, mašur drepinn į Vatnsleysuströnd, lķkiš hręšilega śtleikiš, ķ Kaupmannahöfn finnst lķk af limlestum manni sem hefur veriš pyntašur til daušs, lķk dregiš upp śr forarpolli ķ Stokkhólmi hręšilega leikiš, nķstandi hryllingssaga śr nśtķmanum, fjórtįn įra drengur hreinsar forstofuna heima hjį sér eftir aš fašir hans hefur misžyrmt móšur hans, blóši drifiš lķk finnst į stofugólfi, kona myrt og hręšilega limlest, illa śtleikiš karlmannslķk finnst ķ Osló, ungur drengur finnst lįtinn ķ žvottavél, fjórir starfsmenn į olķupalli finnast lįtnir, lķkin öll illa śtleikin………!

 

Ętli ég segi nś ekki nóg komiš af žessu žó fleira sé fyrir hendi, enda er ég kominn meš óbragš ķ munninn af žessari ógešslegu upptalningu !

 

Ķ žessu fari viršist nś žaš vera sem tališ er til bókmennta į Ķslandi ķ dag. Į žvķ sést hvaš žaš er sem dregur. Žaš er aš mķnu mati nokkuš sem seint veršur tališ bókmenntum til įvinnings, yfirboršskennd handrita-śtgerš sem mišast fyrst og sķšast viš gróšasjónarmiš. Og žaš viršist svo sem vera nęgur markašur fyrir žennan subbuskap ?

 

Eins og ég sagši fyrr ķ žessum pistli, eru ķ Bókatķšindum įrsins ašeins örfįar bękur sem ég myndi telja įhugaveršar ķ bókmenntalegu tilliti eša žį af sérstökum fróšleiksįstęšum. Žaš var sannarlega annaš ķ eina tķš !

 

Žaš eru mér mikil vonbrigši aš sjį hvernig įhugi fólks į lesefni viršist bókstaflega vera keyršur nišur meš flóši af ritušu rusli sem viršist ašallega ganga efnislega śt į žaš aš myrša og limlesta fólk !

 

Į žessi framleišsla aš vera uppbyggileg fyrir žjóšina ? Er žetta veganestiš ķ gegnum jólin og inn ķ nżja įriš ? Er nįnast ekkert af ķslenskum höfundum nśoršiš ķ öšru en žessu ?

 

Ég segi fyrir mig, ég kann ekki aš meta žetta og les ekkert af svona moršsagnarusli. Ķ gamla daga las ég eitthvaš af bókum eftir Agöthu Christie, en ég er löngu hęttur žvķ og tel tķma mķnum betur variš til annars. En žeir viršast vera bżsna margir sem vilja sķfellt lesa um morš žó žeir vęru sennilega ekki įsįttir viš aš verša myrtir sjįlfir !

 

Eru morš kannski eitthvaš sem fólki finnst aš žurfi aš vera til stašar ķ samfélaginu, eru morš kannski menningarleg naušsyn og bókmenntaleg lķfsforsenda ķ augum sumra ? Er žaš ekki sįlarlķfsleg skrumskęling į heilbrigšum višhorfum aš žykja gaman aš žvķ aš lesa um manndrįp og limlestingar ? Hvaš ef įstvinir slķkra lesenda ęttu ķ hlut ?

 

Ég vil segja aš Bókatķšindi įrsins 2019 eru ķ meira lagi ógešfelld aš mķnu mati. Ef sś fóšur-uppstilling sem žar viršist fyrirferšarmest į aš vera ašalréttur lesefnis fyrir žjóšina ķ įr, žykir mér meira en gott aš hafa val um aš žurfa ekki koma aš žvķ borši !


Hvar į vegi erum viš stödd ?

 

Žaš mį reikna meš aš flestir žeir Ķslendingar hafi veriš nokkuš slegnir sem horfšu į sjónvarpsžįttinn Kveik žrišjudaginn 12. nóvember sķšastlišinn. Žaš er aš segja žeir sem ennžį žekkja til sišferšis og telja aš menn eigi aš vera heišarlegir og fylgja réttum lögum og ešlilegum višskiptahįttum ķ skiptum viš ašra !

 

Žeir sem hinsvegar vilja bśa um sig til varnar hverju sem er ķ nafni sérgęskunnar og verja žaš framferši sem kom óneitanlega skżrt fram ķ umręddum žętti, hljóta aš sżna meš žvķ į afgerandi hįtt hvernig žeir eru śtbśnir aš ešli til. En viljum viš vera žannig ?

 

Žegar ķslenskt stórfyrirtęki viršist hegša sér nįkvęmlega eins og bandarķskur aušhringur er ekki į góšu von. Og žegar forrįšamenn slķks fyrirtękis viršast taka sér vitandi vits aš félögum og jafnašarmönnum spilltustu pólitķkusa annars lands, stašsetja žeir sig meš slķku hįttalagi ķ einu óžjóšlegasta saušahśsi veraldar. Žaš er nišurstaša sem hlżtur aš vera öllum réttsżnum landsmönnum mikiš og hryggilegt umhugsunarefni !

 

Žaš er lķka hörmulegt til žess aš vita, aš valdamenn śr röšum Svapo, frelsishreyfingar sem baršist į sķnum tķma fyrir sjįlfstęši Namibķu, skuli meš verkum sķnum vera aš svķkja žjóš sķna um réttmętan arš af aušlindum landsins. Aš slķkir menn skuli hafa tekiš aš sér aš hegša sér meš sama hętti og fyrrum nżlenduherrar vegna peningagręšgi og sérgęsku, sżnir ljóslega žaš sem Ritningin segir ,,Įgirndin er rót alls ills !

 

Og ef žaš reynist rétt vera, aš ķslenskt fyrirtęki hafi virkilega lagst svo lįgt ķ aušssöfnun, eins og kynnt var ķ umręddum žętti, er žaš ömurlegri birtingarmynd af ķslenskum višskiptahįttum en hęgt er viš aš una !

Eru ķslenskir ašilar virkilega komnir į slķkt stig, aš nżta sér spillingu mešal annarra žjóša, til aš hagnast meš svo glępsamlegum hętti ?

 

Er žaš žannig sem įvextir ķslenskrar hagsęldar eru myndašir ? Er žaš žannig sem menn verša rķkir į Ķslandi og baša sig ķ stórmennsku og eignaumsvifum ? Žį var fįtęki ķslenski kotbóndinn ķ torfkofanum sķnum meiri mašur į allan hįtt, en žeir afkomendur hans nś til dags sem viršast ekki hika viš aš nķšast į öllu žvķ sem viš höfum tališ okkur standa fyrir !

 

Varnarvišleitni meintra brotamanna ķ žessu mįli hefur veriš slķk aš žar hefur ekkert haldiš vatni. Hver trśir žeim mįlflutningi sem forrįšamenn fyrirtękisins hafa lįtiš sér sęma aš halda fram ? Žar er allt svo aumingjalegt og sįlarlaust aš žaš tekur engu tali !

 

Og forstjórinn talar ķ naušvörn sinni um aš rįšist hafi veriš aš fyrirtękinu og starfsfólki žess ? Allir verši sem sagt aš sameinast ķ vörn. Og svo er hann umfašmašur af móšurlegum konum ķ starfslišinu žvķ sennilega er hann oršinn einskonar pķslarvottur, - ,, allir vondir viš hann Steina okkar !”

 

Svipaš žessu var lķka talaš eftir hruniš af žeim sem sķst skyldi. Žį var sagt : ,, Nś erum viš öll į sama bįti og veršum aš verja aumingja Ķsland sem hefur oršiš fyrir ómaklegri įrįs !”

 

En žaš fólst reyndar nokkuš ķsmeygilegt efni meš ķ žeim skilabošum sem žį voru send śt, en žau voru į žessa leiš : ,,žś hefur aš vķsu tapaš žvķ litla sem žś įttir, en ég hef grętt 300 milljónir ! En žaš skiptir engu, viš erum Ķslendingar og žar af leišandi Samherjar. Viš erum ķ sama lišinu.…...!”

 

En žaš var og er ekki rétt. Viš getum ekki veriš ķ liši meš žeim sem féfletta okkur. Hruniš kenndi okkur žį lexķu meš dżrkeyptum hętti !

 

Žaš hefur aš sjįlfsögšu enginn rįšist į starfsfólk fyrirtękisins. Ef žaš veršur fyrir einhverjum skaša ķ gegnum žetta mįl, sem vonandi veršur ekki, mun žaš ašeins verša og gerast vegna afleišinga af žvķ hvernig forrįšamenn fyrirtękisins viršast hafa hagaš sér. Meinvaldurinn er žį ekki nein utanaškomandi įrįs, heldur žaš sem viršist hafa veriš meirihįttar innbyggš sišfręšivilla ķ stjórnarhįttum fyrirtękisins !

 

Bęjarstjóri Dalvķkur er sagšur hafa krafist afsökunarbeišni fyrir hönd Dalvķkinga vegna einhverra ummęla ķ Kveik varšandi fiskidaginn mikla.

Ef rétt er eftir haft, mį segja aš einkennileg afstaša birtist ķ žeirri kröfu !

 

Eins og allir vita hafa Dalvķkingar komiš fram meš miklum sóma alla tķš varšandi žessa landsfręgu hįtķš, en žaš breytir ekki žeirri stašreynd aš Samherji hefur lagt žar til fjįrmagn og ašstöšu aš stórum hluta og įn žeirrar aškomu hefši ekki neinn fiskidagur aš slķku umfangi oršiš aš veruleika. Žaš verša menn aš hafa ķ huga ķ žessu sambandi !

 

Mašur getur žvķ spurt, af hverju er fólk ķ įbyrgšarstöšum aš tala meš žessum hętti og reyna aš beina athyglinni frį kjarna mįlsins ? Af hverju er talaš śt frį žvķ aš rįšist hafi veriš į starfsfólk Samherja, jafnvel ķbśa heils bęjarfélags o.s.frv. ? Žaš er eins og veriš sé aš safna liši gegn žvķ aš hlutirnir séu rannsakašir ? Eiga kannski sumir aš vera ofar lögum ?

 

Kjarni mįlsins er aušvitaš žessi: Ef fjįrmagn sem notaš er til aš gera fólki glašan dag reynist óhreint og illa fengiš, er žaš ekki bošlegt og engum stętt į žvķ aš verja slķkt. Žaš byggir enginn til lengdar eitthvaš blessunarvert į bölvašri undirstöšu. Viš Ķslendingar žekkjum frį fornu fari hiš sķgilda spakmęli - aš illur fengur illa forgengur !

 

Nś er gömul margkvešin tugga höfš uppi af hįlfu fyrirtękisins, stjórnvalda og annarra sem tala um žetta sem tilfallandi leišindamįl, eins og eitthvaš sem geršist bara óvart og įn žess aš nokkur bęri sök eša vissi af žvķ sem fram fór. Menn lentu bara ķ žessu !!!

 

Og tuggan er žessi : ,,Žaš veršur aš rannsaka žetta ofan ķ kjölinn, velta viš hverjum steini og fį žetta allt į hreint o.s.frv. o.s.frv. o.s.frv !

 

Hafa menn ekki heyrt žetta įšur og dettur nokkrum heilvita manni ķ hug aš lyktir mįlsins verši meš žeim hętti ? Er ekki bara veriš aš halda sjó mešan žrumuvešriš geisar. Žannig vinnubrögš eru svo sem ekkert nżtt !

 

Var ekki sagt ķ sjónvarpinu um daginn af sitjandi žingmanni sem į aš žekkja til mįla meš svona hluti ķ vķšara samhengi, ,,aš hér į landi virtist rķkja ótrślega mikil linkind gagnvart allri spillingu ?”

 

Af hverju skyldi žaš vera ? Skošiš forsöguna, lesiš rannsóknarskżrslu alžingis sem stungiš var undir stól. Spilling viršist vera oršin svo landlęg farsótt į Ķslandi aš enginn treysti sér lengur til aš berjast gegn henni !

 

Žaš er margur Ķslendingurinn oršinn meira en lķtiš dasašur vegna frétta af margskonar svķnarķi. Ķ žeim efnum viršist lengi vera hęgt aš auka viš !

 

En žó vill mašur reyna aš trśa žvķ - aš sķšustu leifum ķslensks sišferšis hafi ekki veriš sökkt ķ hafiš fyrir utan strendur Namibķu, og aš viš Ķslendingar getum sem samfélag įtt įfram einhverja von um aš geta notiš fyrri viršingar ķ samfélagi žjóšanna !

 

 

 


Aš bśa til hreinar ķmyndir !

 

Markašssetning er mjög fyrirferšarmikiš hugtak nś į tķmum eins og flestir vita. Žaš byggist ekki hvaš sķst į žvķ aš kynna einhverja vöru meš žeim hętti aš hśn gangi ķ augun į fólki og seljist miklu betur en įšur. Aš sjįlfsögšu gildir žį aš setja af staš öflugar auglżsinga-herferšir, koma sér upp sķvirkri įróšurs-maskķnu og tryggja sér stušning ķ fjölmišlum į allra handa mįta. Hvaš satt er ķ mįlum veršur žar oft algert aukaatriši !

 

Žetta er allt žekkt śr fortķšinni, sérstaklega žó frį sögu sķšustu aldar, en žó er alltaf eitthvaš aš breytast og sękja į nż miš ķ žessum efnum sem öšrum. Markašssetning į mannfólki hefur hinsvegar til žessa einkum veriš innan kvikmynda-išnašarins og ķ tilfellum tónlistarhalds og bókaśtgįfu og annarra afmarkašra sviša, sem žurft hafa aš ganga fyrir persónudżrkun aš hluta til svo aš hęgt vęri aš skila žar sem mestum gróša !

 

En ķ seinni tķš hefur spilling mešal stjórnmįlamanna sżnilega oršiš svo vķštęk og allt um lykjandi ķ augum almennings, aš markašssetningar-sérfręšingar hafa greinilega ķ auknum męli fariš aš leita aš einhverjum sem vęru lausir viš slķk soramörk. Žį viršast augu žeirra hafa fariš aš beinast aš börnum. Žau eru nefnilega svo ung aš spilling hefur naumast nįš til žeirra svo heitiš geti. Žar er sem sagt ennžį hęgt aš gera śt į hina hreinu ķmynd !

 

Viš žekkjum feril barnastjarnanna ķ kvikmyndaheiminum, hvernig ęska žeirra var yfirtekin ķ žįgu markašs-setningar į sakleysi žeirra, hreinleika og ęsku, svo aš fjįrmagns-öflin į bak viš gętu grętt meira. Viš vitum aš žau ęvintżri endušu oft meš žvķ aš ekki fór vel fyrir stjörnunni og veruleikinn var löngum annar en hin tilbśna ķmynd virtist bjóša upp į !

 

Og nś viršist markašssetning į mannfólki vera aš fęrast yfir į fleiri sviš. Stjórnmįlasvišiš žarf sem fyrr segir į hreinum ķmyndum aš halda, og žeir sem žar eru komnir til vits og įra hafa aš sjįlfsögšu ekki neina vist ķ veruleikanum sem slķkar ķmyndir ķ hugum fólks !

 

Žessvegna viršist vera fariš aš blįsa upp įróšursmyndir af börnum sem vinna afrek og vilja bjarga heiminum. Ķ flestum tilfellum er žó hęgt aš sjį žar ķ bakgrunninum hvernig žetta fer af staš, hverjir skipuleggja hina viškomandi įróšursherferš og hvernig fjölmišlar eru notašir til aš byggja undir hina hreinu ķmynd. Žar er sjaldnast einhver ešlileg framvinda mįla !

 

Og meš slķkum hętti eša einhverjum afbrigšum af žannig uppsettri lķnu, fįum viš aš heyra um börn sem eiga aš fylla upp ķ tómarśmiš sem getuleysi hinna fulloršnu hefur skapaš. Žannig geta margir komiš aš žvķ aš bśa til hreinar ķmyndir, eins og Malölu Yusafsai og Gretu Thunberg, ķmyndir sem ganga ķ augun į fólki um allan heim og hrķfa žaš, eins og til dęmis Shirley Temple og Deanna Durbin geršu ķ gamla daga !

 

Og slķk börn geta fengiš allskyns višurkenningar og frišarveršlaun Nóbels ķ kaupbęti og žeim er hampaš linnulaust. En žeim er ętlaš aš axla miklu meira en nokkur glóra męlir meš aš žau geti. Og ef einhverjir halda aš žaš verši žeim til blessunar aš bašast ķ svišsljósum į ęskuįrum sķnum og eiga lķf sitt ķ fjölmišlum viš allsherjar athygli, fara žeir hinir sömu villur vega. Žaš er margsannaš mįl aš slķkt getur leitt til mikillar ógęfu !

 

Žeir sem glata ęsku sinni žannig aš hluta til eša aš öllu leyti, lenda yfirleitt sķšar ķ tilvistarkreppu. Börnum er ekki ętlaš aš takast į viš žaš flókna spil sem tengist slķkum lķfsferli, og žaš įlag sem žvķ fylgir getur veriš meira en lķtiš eyšileggjandi fyrir lķf žeirra og framtķš !

 

Žaš er undarlegt aš til skuli vera fólk sem żtir börnum fram meš žessum hętti svo mašur tali nś ekki um foreldra. Žaš er sannarlega engin barnavernd finnanleg ķ slķku framferši. Hvaš er žetta fólk aš hugsa ? Heldur žaš virkilega aš žaš sé aš bśa sér og öšrum til einhvern framtķšar-leištoga meš svona fjarstżringu, jafnvel heimsleištoga ?

 

Į žannig aš bśa til einhvern sśper aktivista sem tekur rétt į mįlum og kemur öllu ķ lag ? Eša vilja žeir sem hanna atburšarįsina fórna öllu fyrir fręgšina og athyglina sem žessu fylgir, įn žess aš hugsa nokkuš śt ķ hugsanlegt pķslarvętti žeirrar persónu sem žannig er – aš ég vil segja – misnotuš ?

 

Žó aš žaš kunni aš vera rétt aš fįir stjórnmįlamenn séu til žess fęrir aš halda einhverju hreinleikamerki į lofti, ķ loftslagsmįlum eša öšru vegna spillingar og skorts į tiltrś, er mikil hętta į aš veriš sé aš spilla lķfshamingju barna žeirra sem hér er talaš um og meiningin viršist vera aš markašsvęša til aš fylla ķ žaš skarš. Slķkt ętti enginn aš gera !

 

Hvernig eiga börn sem ganga ķ gegnum slķkt aš standa undir vęntingum ķ framtķšinni ? Og hvernig eiga žau aš geta tekist į viš allar žęr spillingaröldur sem munu óhjįkvęmilega skella į žeim og žaš fyrr en sķšar ? Ég held aš ašstandendur slķkrar markašssetningar hafi ekki hugsaš dęmiš af įbyrgš og sķst til enda. Mér finnst aš meš slķku sé ķ raun ljótur leikur ķ gangi og eitthvaš ķ meira lagi lošiš viš slķkar uppstillingar !

 

Barnasįttmįli Sameinušu žjóšanna gengur mér vitanlega ekki śt į žaš aš markašsvęšingaröfl og įróšurs-maskķnur megi notfęra sér börn og sakleysi žeirra meš žvķ aš velta žeim inn ķ vošalegan heim hinna fulloršnu löngu fyrir tķmann. Getur nokkur komist heilbrigšur frį slķkri mešferš ?

 

Ég hélt aš börn ęttu aš njóta verndar samkvęmt alžjóšalögum gegn öllu sem getur haft žaš ķ för meš sér aš svipta žau ešlilegri ęsku ?


Aš glata landinu vegna hugarfarsrotnunar !

 

 

Fyrir nokkrum įrum var talsverš umręša um uppblįstur į Ķslandi og žį var talaš um aš landiš fyki burt. Nś mętti segja aš landiš flyti burt meš ķslensku laxveišiįnum sem oršnar eru eign śtlendra auškżfinga og aldagömul og endurfjįrmögnuš žręlslund landsmanna viš erlend aušvaldsöfl gerir žaš aš verkum aš yfirvöld hér bukta sig bara og beygja !

 

Žaš örlar varla į manndómsręnu innanlands gegn slķkum kaupskap, nema žį helst ef aušmašurinn er af žjóšerni sem ekki žykir ęskilegt, eins og til dęmis ef hann vęri kķnverskur. Litla ķslenska krķliš į žaš nefnilega til aš belgja sig śt og skrękja : ,, Ég vil fį aš rįša žvķ hver étur mig !”

 

En hverju skiptir žaš hver į landiš ef viš eigum žaš ekki lengur ? Ef viš seljum žaš śr höndum okkar, hvaša rétt höfum viš žį til aš blanda okkur ķ eignarhaldiš eftir žaš ? Fullt af fólki hér, sem į einhver hlunnindi til lands og sjįvar, oftast śt af erfš, er tilbśiš aš selja land og annaš ef žaš fęr bara nógu gott tilboš eša ,,bunch of money” eins og sagt er !”

 

Eins og vitaš er gengur nįnast allt į Ķslandi fyrir peningagręšgi nś til dags. Ķslenska öržjóšin, eins sjįlfselsk og sérgóš og hśn er oršin ķ nśtķmanum, į aušvitaš ekki lengur skiliš aš eiga žetta land !

 

Annars er ekki hęgt aš segja aš žjóšin sem slķk hafi nokkurntķma įtt žetta land nema ķ orši kvešnu, hér hafa alltaf ašrir rįšiš en hśn. Żmsar svokallašar vinažjóšir okkar hafa išulega rįšskast hér meš allt og jafnan haft ķ skķtverkin nęgar innlendar senditķkur og svo er enn. En žó žjóšarsagan sé ömurleg ķ žeim efnum, er ljóst aš žetta land hefur alla tķš veriš allt of góš eign til aš vera ķ höndum – hvort sem er - ķslenskra óvita eša śtlendra braskara !

 

Fólk sem į eitthvaš hér, fyrst og fremst fyrir erfš sem fyrr getur, hugsar bara um vellystingar augnabliksins. Žaš vill geta keypt sér hśs į Spįni og žaš haskar sér svo žangaš ķ bżlķfiš, hvenęr sem kemur golukaldi eša hrķšarél į Ķslandi. Hér er nefnilega ekki hęgt aš lifa – segir žaš !

 

Og žetta merglausa og af sér gengna eignafólk hefur aušvitaš ekki efnast fyrir eigin dugnaš, heldur fyrir aš selja eignir hér, lönd og hlunnindi, sem žaš hefur fengiš af erfš fyrir atorku eša aršrįns-klókindi įa sinna. Žaš sżnir best hvernig vanžróunin og śrkynjunin er oršin į Ķslandi !

 

Mergurinn er aš hverfa śr fólkinu, žessum fįu kvikindum sem hérna tóra og žykjast ķ mikilmennsku-brjįlęši minnimįttar-kenndarinnar enn vera žjóš ķ eigin landi. Sś mynd er hinsvegar aš afhjśpast sem innantóm blekking žvķ žeir sem gera sjįlfa sig gildislausa verša fyrstir allra aš engu !

 

Žeir sem ekki eru menn til aš hirša um land sitt, nytja aušlindir žess og nįttśrulegar gjafir og vilja selja frumburšarrétt sinn fyrir baunadisk fullan af silfurpeningum, missa landiš ķ hendur žeirra sem vilja kaupa žaš og žar meš allan rétt til žess !

 

Og sį veruleiki er einmitt aš framkallast fyrir augunum į okkur. Žaš žżšir ekkert aš grenja og kveina eftir į og ętla öšrum aš bjarga mįlunum. Žaš žarf enginn aš bśast viš žvķ aš ķslensk yfirvöld bjargi einu eša neinu meš framkvęmdavald og žing ķ višvarandi undirgefnisstöšu gagnvart erlendu aušvaldi. Hér er engin žjóšleg reisn aš neinu leyti til stašar gagnvart śtlendum yfirgangsöflum og hefur aldrei veriš !

 

Og breski aušjöfurinn sem hefur byggt upp fjįrmįlaveldi sitt į efnaišnaši, er nś allt ķ einu oršinn nįttśruverndargśrś. Žaš mętti halda aš ķ sumra augum vęri efnaišnašur nįnast žaš sama og nįttśruvernd, en nei, svo er sannarlega ekki. En sumir hafa hinsvegar veriš aš vinna aš öšru en nįttśruvernd ķ lišnum tķma og haft talsvert upp śr krafsinu, aš sagt er !

 

En nś į aš sögn aš vķxla hlutverkum og fara aš hefja björgunarstörf, žegar allt er aš sökkva ķ veröldinni ķ mengun og višbjóš eftir fyrri tķma veisluhöld hinnar óheftu gróšahyggju. Ķ rottubjörgum slķkra veisluhalda hafa ašeins grimmustu nagdżr getaš fótaš sig ķ miskunnarlausri samkeppninni hingaš til og žar sjįum viš manninn !

 

Ķsland er aš vķsu landiš enn sem fyrr, en žjóšin er ekki žjóšin enn sem fyrr. Hśn er villt og fortöpuš, hefur gengiš į seišinn ķ Mammons-tilbeišslu sinni og trśir nś bara į dollara og pund. Sjįlfsviršingunni hefur hśn ķ raun glataš og žar meš mergnum śr eigin beinum !

 

Skynbragš hennar į andleg veršmęti er fariš og nś hangir hśn bara ķ menningar-slepjutaug į Passķusįlmunum einum af gömlum vana, eins og flökkuhundur į roši. Allur raunverulegur kristindómur ķ landinu viršist žar meš horfinn, žó steingerš stofnun lafi enn uppi meš daušgeldum hętti !

 

Og svo heldur fólk aš žaš sé hęgt aš fagna slķkri nišurbrotsstöšu ķ žjóšlķfinu, stöšu sem ķ veruleikanum undirstrikar einkum og sér ķ lagi ašeins eitt – yfirgengilegan og óžjóšlegan aumingjadóm žjóšarinnar !

 

Landiš flżtur burt - flżtur burt śr höndum okkar, ķslenskur eignarréttur į žvķ er į endanlegri śtleiš. Dįnarvottorš ķslensks manndóms, ķslenskrar reisnar, liggur žegar į hinu śtskitna Ķslandsborši, žar sem allt hefur veriš merkt takmarkalausri peningagręšgi og botnlausum breyskleika !

 

Žar er fyrirframskrįš hin veršandi daušaorsök, – óhjįkvęmilegt andlįt af völdum langtķma fjįrhagslegrar spillingar og žjóšlausrar uppgjafarhyggju !


Mį ekkert fį aš vera ķ friši ?

 

Žaš er einkar athyglisvert hvaš mörg mįl hafa komiš upp į seinni įrum sem viršast vitna um žaš einkum og sér ķ lagi hvaš fólki gengur illa aš vinna saman. Žaš liggur reyndar fyrir aš hugsjónalegt vęgi ķ mįlum hefur minnkaš mikiš frį fyrri tķš og jafnframt hefur aukist mjög einstaklingsvęgi į grundvelli menntunarlegs grįšugildis. Žęr breytingar į įherslum viršast hinsvegar ekki vera aš skila sér meš jįkvęšum hętti fyrir samfélagsheildina og sś nišurstaša hefur vissulega vakiš upp żmsar spurningar sem mjög hefur vafist fyrir mönnum aš svara !

 

Žegar stofnanir meš annįlašan heišursferil aš baki eins og Reykjalundur verša undirlagšar deilum og missętti, er eitthvaš neikvętt ķ gangi sem viršist af įšur óžekktu tagi žar innan veggja. Žaš er dapurlegt aš heyra af žvķ įstandi sem žar viršist rķkja um žessar mundir. Einna helst viršist sem žar sé full mikiš af fólki ķ forustustöšum sem sér ekki heildarhagsmuni stofnunarinnar fyrir eigin einstaklings-sjónarmišum, hvort sem įstęšan er menntunarleg žröngsżni af žess hįlfu eša gerręšisleg vinnubrögš žeirra sem eiga aš rįša !

 

Og svo er talaš um fagleg višhorf og menntunarlega hęfni fram og aftur, sérfręšižekkingu og sérstöšu einstaklinga, skort į ešlilegu samrįši og żmisskonar yfirtrošslur, vandamįl sem hafi ekki veriš leyst og lausnir sem ekki hafi gengiš upp, en ekkert er hinsvegar minnst į žaš sviš sem žetta blessaš fólk viršist hreint ekki mikiš menntaš į, žrįtt fyrir allar gręddar grįšur. Og hvaš skyldi žaš vera ? Jś, žaš er hiš sķvišverandi sviš hinna mannlegu samskipta !

 

Viš sem žjóš žurfum aš hafa žessi mįl ķ lagi og viš veršum aš sigrast į öllu žvķ sem stendur ķ vegi fyrir žvķ. Žarna mį ekki vera yfirgangur, ekki valdhroki, ekki menntunarhroki, ekki sérmenntunarhroki, enginn hroki !

 

Žarna veršur aš vera fyrir hendi skilningur į bįša bóga, aš hver gęti skyldu sinnar meš ešlilegum hętti, eins og viršist hafa veriš gert hér į įrum įšur. Žaš er ęriš vķša virkur sundurlyndisfjandi ķ okkar samfélagi, en hingaš til hefur hann ekki skoraš hįtt į Reykjalundi !

 

Hreinsa žarf öll įhrif sundurlyndis žašan burt sem fyrst og žaš veršur aš kappkosta aš endurreisa starfssemina ķ anda žeirrar lķknarhugsjónar sem žar var höfš aš grundvelli. Viš megum ekki lįta sérgęsku sjónarmiš eyšileggja samfélagsleg afrek fyrri kynslóša og žaš sem meira er – viš höfum ekki efni į žvķ. Hvar sem er skortur į heilbrigšum mannlegum samskiptum er flestu hęgt aš rśsta. Hvar sem fólk sem į aš vinna saman žjónar ekki sömu markmišum, žar eru varasamar brotalamir til stašar !

 

Viš sjįum hvernig allt heilbrigšiskerfiš viršist riša af sömu įstęšum. Einkavęšingarhyggja hefur žar nįš allt of langt og enginn žjónar tveimur herrum af samsvarandi trśmennsku. Vantraust almennings į įstandi žeirra mįla fer sķvaxandi og mįl er aš linni žvķ nišurrifsferli !

 

Sś hugsjón aš heilbrigšiskerfiš sé til aš žjóna fólkinu, žjóšinni, hefur į seinni įrum virtst eiga erfitt meš aš halda velli gagnvart vélręnu sérfręši- kerfi sem gengur eingöngu fyrir hįu peningalegu greišsluafli. Žaš stefnir ķ žaš aš žjóšin hafi ekki mikiš lengur efni į aš leita slķkrar žjónustu, enda žegar fariš aš bera nokkuš į žvķ !

 

Viš höfum yfirgefiš gömlu göturnar į mörgum svišum og žegar viš fylgjum ekki lengur žeim forskriftum sem eru undirstöšulķnur allrar lķknarstarfsemi veršur mörgu hętt ķ samfélaginu. Og žegar žaš gerist vegna sķaukinnar kröfugeršar óhaminnar sérgęsku, fer žaš aš verša įleitin spurning hvort viš, borgarar žessa lands, höfum efni į žvķ aš žiggja lęknishjįlp sem kann aš kosta okkur allan okkar fjįrhag og skilur svo viš okkur meš eyšilagša afkomu !


Höfundur

Rúnar Kristjánsson
Höfundur er húsasmiður og býr á Skagaströnd.

Eldri fęrslur

Nóv. 2019
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (25.1.): 12
  • Sl. sólarhring: 15
  • Sl. viku: 202
  • Frį upphafi: 205279

Annaš

  • Innlit ķ dag: 6
  • Innlit sl. viku: 92
  • Gestir ķ dag: 5
  • IP-tölur ķ dag: 5

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband